Türkiye'de yaşıyor ve yurt dışındaki bir şirkete uzaktan çalışıp maaşınızı yurt dışından alıyorsanız kural olarak bu ücret Türkiye'de gelir vergisine tabidir. Yabancı işveren Türkiye'de stopaj yapamadığı için vergiyi siz, izleyen yılın Mart ayında vereceğiniz yıllık gelir vergisi beyannamesiyle beyan edersiniz. Bazı durumlarda Gelir Vergisi Kanunu'nun 23. maddesindeki döviz ücret istisnası gündeme gelir; ancak bu istisnanın şartları dardır ve işverenin yapısına bağlıdır.
Bahçelievler ve çevresinde yazılımcı, tasarımcı, müşteri temsilcisi veya proje yöneticisi olarak yabancı şirketlerde uzaktan çalışan çok sayıda kişi bu soruyu soruyor. Yazı, ücretli çalışan (bordrolu, iş sözleşmesi olan) kişiler içindir; fatura kesen serbest çalışan (freelancer) durumu ayrı bir konudur ve sonunda kısaca değineceğiz.
Neden Türkiye'de vergi ödenir?
Gelir Vergisi Kanunu, Türkiye'de yerleşmiş kişileri "tam mükellef" sayar ve tam mükellef Türkiye içinde ve dışında elde ettiği gelirin tamamı üzerinden vergilenir. Türkiye'de yerleşmiş sayılmak için ikametgâhınızın Türkiye'de olması ya da bir takvim yılında Türkiye'de devamlı olarak altı aydan fazla oturmanız yeterlidir. Paranın hangi ülkeden geldiği veya hangi para biriminde ödendiği bu kuralı değiştirmez.
Türkiye'deki bir işverenden maaş alan çalışan vergiyi hiç görmez; işveren kaynakta keser (stopaj) ve öder. Yurt dışındaki işverenin ise Türkiye'de vergi sorumluluğu yoktur, stopaj yapamaz. Bu yüzden Kanun'un 95. maddesi, tevkifata tabi olmayan ücretlerin yıllık beyannameyle beyan edilmesini öngörür. Gelir İdaresi'nin özelgeleri de bu yönde: yurt dışındaki işverenden doğrudan alınan ücret, Türkiye'de yıllık beyanname ile bildirilir.
Yıllık beyanname nasıl verilir?
- Yıl içinde aldığınız bütün ücret ödemelerini ödeme tarihindeki TCMB döviz alış kuruyla TL'ye çevirirsiniz.
- Brüt ücretten, kanunun izin verdiği indirimler (varsa yurt dışında ödenen sosyal güvenlik primi, şahıs sigortası gibi) düşülür.
- Kalan tutar artan oranlı gelir vergisi tarifesine (2026'da yüzde 15'ten yüzde 40'a kadar, dilimler değişken) göre vergilenir.
- Beyanname izleyen yılın Mart ayında Dijital Vergi Dairesi veya mali müşavir aracılığıyla verilir; vergi Mart ve Temmuz aylarında iki taksitte ödenir.
Ücret geliri için ayrıca defter tutma, fatura kesme veya KDV yükümlülüğü yoktur. Yalnız yıllık beyan vardır. Beyan vermeden geçen yıllar için pişmanlık yoluyla sonradan beyan yapılabilir; vergi dairesi banka hareketlerinden bu gelirleri tespit edebildiğinden, beyan etmemek giderek daha riskli bir tercih haline gelmiştir.
GVK 23/14 döviz ücret istisnası nedir, kime uygulanır?
Gelir Vergisi Kanunu'nun 23. maddesinin 14 numaralı bendi, kanuni ve iş merkezi Türkiye'de bulunmayan dar mükellef işverenlerin yanında çalışan kişilere, işverenin Türkiye dışında elde ettiği kazançları üzerinden döviz olarak ödediği ücretleri gelir vergisinden istisna tutar. Kâğıt üzerinde uzaktan çalışanlara uyar gibi görünür, ancak idare şu şartları birlikte arar:
- İşveren dar mükellef bir kurum olmalı; Türkiye'de şube, irtibat bürosu dışında kazanç getiren bir faaliyeti bulunmamalı.
- Ücret, işverenin yurt dışında elde ettiği kazançtan karşılanmalı ve döviz olarak ödenmeli.
- Ücret, Türkiye'de işverenin bir kazancından gider olarak düşülmemeli.
- Çalışanın Türkiye'deki faaliyeti, işverene Türkiye'de kazanç sağlayan bir faaliyet niteliğinde olmamalı.
Uygulama tek tip değildir. Gelir İdaresi'nin bazı özelgeleri şartları taşıyan uzaktan çalışanlar için istisnayı kabul etmiş, bazıları ise çalışanın Türkiye'de işveren adına iş geliştirme, satış veya yöneticilik yaptığı gerekçesiyle istisnayı reddetmiştir. Örneğin Türkiye pazarına yönelik satış yapan ya da işverenin Türkiye'deki müşterilerini yöneten bir çalışan için istisna kabul görmemektedir. İstisnadan yararlanmayı düşünüyorsanız kendi durumunuz için özelge talep etmek ve bu süreci bir mali müşavirle yürütmek en güvenli yoldur. "İnternette istisna var yazıyor" diyerek beyan vermemek, sonradan vergi, ceza ve faizle karşılaşma riski taşır.
Çifte vergilendirme anlaşması ne sağlar?
Türkiye'nin 90'ı aşkın ülkeyle yürürlükte çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması bulunur. Ücret gelirinde anlaşmaların genel yaklaşımı şudur: iş fiilen hangi ülkede yapılıyorsa vergileme hakkı öncelikle o ülkededir. Siz işi Türkiye'de oturarak yaptığınız için çoğu anlaşmada vergileme hakkı Türkiye'ye kalır. Gelir İdaresi, ABD anlaşmasıyla ilgili bir özelgesinde, iş ABD'de yapılmıyorsa ücretin yalnız Türkiye'de vergileneceğini belirtmiştir.
İşverenin ülkesi yine de maaşınızdan vergi kesiyorsa iki yol vardır: o ülkeden, Türkiye mukimi olduğunuzu gösteren mukimlik belgesiyle kesintinin iadesini istemek ya da yurt dışında ödenen vergiyi Türkiye'de hesaplanan vergiden mahsup etmek. Mahsup için ödemeyi gösteren belgenin o ülkedeki Türk konsolosluğunca tasdik edilmesi gerekir ve mahsup, Türkiye'de o gelire düşen vergiyle sınırlıdır. Mukimlik belgesi İstanbul'da Vergi Dairesi Başkanlığı'ndan alınır.
SGK tarafı: sigortalı sayılır mıyım?
Türkiye'de işyeri bulunmayan yabancı işveren, sizi SGK'ya 4/a sigortalısı olarak bildiremez. Bu nedenle uzaktan çalışanların çoğu Türkiye'de zorunlu sigortalılık kapsamına girmez. Bu durumda genel sağlık sigortası yükümlülüğü gelir testine göre devreye girer ve emeklilik için isteğe bağlı sigorta tercih edilebilir. Türkiye ile işverenin ülkesi arasında sosyal güvenlik sözleşmesi varsa, o ülkedeki sigortalılığınız belgelendiğinde durum değişebilir. Sosyal güvenlik, vergiden bağımsız ayrı bir değerlendirme gerektirir.
Ücretli mi, serbest çalışan mı?
Yabancı şirketle iş sözleşmeniz varsa, belirli saatlerde çalışıyorsanız, talimat alıyorsanız ve düzenli maaş alıyorsanız ücretlisiniz; yukarıdaki kurallar geçerlidir. Buna karşılık iş karşılığı fatura kesiyorsanız, birden fazla müşteriniz varsa ve çalışma zamanınızı siz belirliyorsanız bu serbest meslek veya ticari faaliyettir. O zaman vergi mükellefiyeti açmak, e-Serbest Meslek Makbuzu veya fatura düzenlemek, KDV ve Bağ-Kur yükümlülüklerini yerine getirmek gerekir; karşılığında yazılım, tasarım, mühendislik gibi belirli hizmetlerde kazancın yüzde 80'inin beyan edilen gelirden indirilmesi imkânı vardır (şartlı ve değişken). Hangi gruba girdiğiniz, sözleşmenin adına değil ilişkinin fiili niteliğine göre belirlenir.
Birden fazla işverenden ücret alınıyorsa
Hem Türkiye'deki bir işverenden stopajlı maaş alıyor hem de yurt dışındaki bir şirketten ücret alıyorsanız, yurt dışı ücret stopaja tabi olmadığı için tutarı ne olursa olsun beyan edilir. Beyannamede Türkiye'deki stopajlı ücret de toplama dahil edilir ve kesilen stopaj hesaplanan vergiden mahsup edilir. İki gelirin toplanması sizi daha yüksek vergi dilimine taşıyabilir; bu nedenle yıl içinde bir kenara pay ayırmak faydalıdır.
Hangi belgeleri saklamalısınız?
- İş sözleşmesi ve varsa sözleşme değişiklikleri; istisna veya anlaşma değerlendirmesinde işverenin yapısını ve çalışma şeklinizi bu belge gösterir.
- Aylık maaş bordroları veya ödeme dekontları; TL'ye çevirme işlemi bu tarihlere göre yapılır.
- Yurt dışında kesilen vergi varsa bunu gösteren resmî belge ve konsolosluk tasdiki.
- İşverenin ülkesindeki vergi idaresine sunmak için Türkiye'den alınan mukimlik belgesi.
- Yurt dışında ödenen sosyal güvenlik primlerinin belgeleri; bunlar belirli şartlarla beyannamede indirilebilir.
Beyan edilmeyen ücret için tarh zamanaşımı beş yıl olduğundan belgeleri en az bu süre boyunca saklamak gerekir.
Örnek senaryo
Bahçelievler'de oturan bir yazılımcı, Almanya merkezli bir şirketle iş sözleşmesi imzalamış, evden çalışıyor ve maaşını euro olarak Türkiye'deki hesabına alıyor. Şirketin Türkiye'de müşterisi ve ofisi yok. Bu kişi tam mükelleftir, ücreti Türkiye'de beyan eder. Almanya anlaşmasına göre iş Türkiye'de yapıldığı için vergileme hakkı Türkiye'dedir; Almanya'da kesinti yapılıyorsa mukimlik belgesiyle iade istenir. GVK 23/14 istisnası için şartların bir kısmı sağlanmış görünür, ancak idarenin kabul edip etmeyeceği çalışanın yaptığı işin niteliğine bağlıdır; bu nedenle beyan vermeden önce özelge yoluna gitmek doğru adımdır. Aynı yazılımcı Türkiye'deki müşterilere satış yapan bir ekibin parçası olsaydı istisnanın reddedilme ihtimali belirgin biçimde artardı.
Sık yapılan hatalar
- "Para yurt dışından geliyor, Türkiye'nin işi değil" diyerek hiç beyan vermemek.
- GVK 23/14 istisnasını, işverenin Türkiye'de müşterisi veya faaliyeti olduğu halde uygulamak.
- Yurt dışında kesilen vergiyi konsolosluk tasdiki olmadan mahsup etmeye çalışmak.
- Ücreti TL'ye çevirirken ödeme günündeki kur yerine yıl sonu kurunu kullanmak.
- Ücretli statüsünde olduğu halde "faturasız freelancer" gibi davranıp ikisinin yükümlülüğünü de yerine getirmemek.
BİMÜŞAVİR nasıl yardımcı olur?
BİMÜŞAVİR olarak yurt dışı işverenden ücret alan kişilerin yıllık beyannamesini hazırlıyor, istisna şartlarının durumunuza uyup uymadığını değerlendiriyor, gerekirse özelge başvurusunu yürütüyor ve çifte vergilendirme anlaşması ile mahsup belgelerini düzenliyoruz. Yabancı bir şirkete uzaktan çalışıyorsanız ve ne yapmanız gerektiğinden emin değilseniz WhatsApp ya da telefonla ulaşın; durumunuzu birlikte netleştiririz. Bu yazı genel bilgi verir; sonuç işverenin yapısına ve sözleşmenize göre değişir.
