Evet, kendi adına ve düzenli olarak özel ders veren öğretmen kural olarak vergi öder. Öğretmenin bir işverene bağlı olmadan bilgi ve uzmanlığıyla kazandığı gelir serbest meslek kazancıdır ve vergi dairesine işe başlama bildirimi gerektirir. İnternet üzerinden verilen derslerde ise belirli şartlarla farklı bir istisna gündeme gelebilir.
Kamu görevlisi öğretmenlerin ayrıca Devlet Memurları Kanunu'nu, kurs açmayı düşünenlerin ise özel öğretim mevzuatını dikkate alması gerekir. Aşağıdaki açıklamalar genel bilgidir, kendi durumunuza göre değişebilir.
Yüz yüze özel derste hangi vergiler doğar?
Serbest meslek faaliyeti sermayeden çok kişisel emek, bilgi veya uzmanlığa dayanır ve işverene bağlı olmadan yapılır. Düzenli özel ders bu tanıma uyar. Basit usul ticari kazanç için geçerli olduğundan serbest meslek kazancı için yol açmaz.
| Yükümlülük | Özel ders açısından anlamı |
|---|---|
| Gelir vergisi | Yıllık beyan edilir, gerçek giderler düşülür, 2026 tarifesi yüzde 15 ile yüzde 40 arasında |
| Geçici vergi | Kazanca göre dönemsel olarak gündeme gelir |
| KDV | MEB izinli kurs dışında kalan ders hizmeti için genel oran yüzde 20 olarak değerlendirilir |
| Belge | Serbest meslek makbuzu, e-SMM olarak düzenlenir |
| SGK | Kayıt açılınca kural olarak 4/1-b (Bağ-Kur) |
Dilim tutarları ve oranlar değişebilir, güncel tutarı beyan öncesi kontrol edin.
Veliye makbuz keserken stopaj olur mu?
Stopajı GVK 94. maddede sayılan kurumlar ve işletmeler yapar. Bir şirket, kurs veya dershane size ödeme yaptığında serbest meslek ödemesinden yüzde 20 stopaj keser ve muhtasarla beyan eder. Veliler ise bu kapsamda stopaj sorumlusu değildir. Bu yüzden veliden alınan tutarda makbuz üzerinde stopaj çıkmaz, geliri siz beyan edersiniz. Ödeme yaptığınız her kurumla ayrı değerlendirme yapın.
e-SMM ne zaman zorunlu?
GİB rehberine göre 1 Şubat 2020'den sonra işe başlayan serbest meslek erbabı, başladığı ayı izleyen 3. ayın sonuna kadar e-SMM düzenlemeye geçmek zorundadır. Her ders için ayrı mı, ay sonunda toplu mu makbuz kesileceği ise tahsilat düzeninize göre mali müşavirinizle kurulmalıdır. Serbest meslek kazancında makbuzun esas olarak tahsilat üzerinden düzenlendiğini unutmayın.
Online özel derste durum farklı mı?
İnternet üzerinden verilen bireysel kurs ve eğitim hizmetleri için GVK mükerrer 20/B maddesinde bir kazanç istisnası var. İstanbul Defterdarlığı'nın 3 Haziran 2025 tarihli bir özelgesinde, Zoom üzerinden verilen Almanca derslerinin tüm şartlar sağlanırsa bu istisna kapsamında değerlendirilebileceği belirtilmiştir. Özelge, soran mükellefin somut durumu için verilmiştir; kendi işiniz için bire bir sonuç doğurmayabilir.
İstisnanın ana şartları şunlardır:
- Türkiye'de kurulu bir bankada bu iş için hesap açılması veya mevcut hesabın istisna belgesiyle tanımlanması.
- Faaliyetle ilgili hasılatın tamamının yalnız bu hesaptan tahsil edilmesi.
- Yıllık kazancın 2026 için 5.300.000 TL'lik sınırı aşmaması (değişken, güncel tutarı kontrol edin).
- Banka hesabı bilgilerinin vergi dairesine bildirilmesi.
Banka her girişten yüzde 15 kesinti yapar. Bu kesinti sınır aşılmadıkça nihai vergidir, başka beyannameden mahsup edilmez. Şartlar sağlanırsa defter tutma ve belge düzenleme zorunluluğu kalkar, bu kapsamdaki hizmetler KDV'den de istisna olur.
Yüz yüze ve online dersi birlikte yapıyorsanız
Bu en sık karıştırılan durumdur. Yüz yüze dersler istisna kapsamında sayılmaz; onlar için serbest meslek kaydı, makbuz ve defter devam eder. Her iki gelirin hasılat ve giderleri ayrı izlenir, ortak giderler hasılat oranına göre dağıtılır.
Online ders bedelinin bir kısmını elden veya başka hesaba almak istisnayı o yıl için kaybettirebilir. Bu durumda o yılın kazancı beyan edilir, kesilen vergi mahsup edilir. Yani 'bu seferlik IBAN'ıma at' demek düşündüğünüzden pahalıya gelebilir. Dil dersi veren freelance eğitmenler için freelancer sayfamız da yol gösterebilir.
Devlet okulunda öğretmenseniz ne olur?
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 28. maddesi memurların ticaret ve diğer kazanç getirici faaliyetlerini sınırlar. Özel kanunlarda bu yasağa istisnalar vardır. Örneğin 5580 sayılı Kanun, özel öğretim kurumlarında ücretli ders görevi için belirli bir çerçeve çizer. Ancak evde ya da kendi adına yapılan özel ders aynı çerçevede değerlendirilmez.
Bu nedenle kamu öğretmeninin vergi kaydı açması ile memurluk mevzuatı ayrı konulardır. Vergi dairesine kayıt açmak, memurluk yasağını ortadan kaldıran bir izin anlamına gelmez. Yapacağınız işi önce bağlı olduğunuz kurumun personel birimine veya bir hukukçuya danışın. Disiplin ve görev sonuçları kişisel duruma göre değişebilir.
Özel ders ne zaman kurs sayılır?
5580 sayılı Kanun'a göre her ne ad altında olursa olsun eğitim-öğretim sunmak amacıyla yürütülen faaliyetler Bakanlığın izin ve denetimine tabidir. Bir öğretmenin bire bir ders vermesi ile bir daire tutup gruplar halinde ders düzenlemesi aynı şey değildir.
- Adını 'atölye' veya 'etüt' koymak kanun karşısında sonucu tek başına değiştirmez.
- İzinsiz kurs işletmenin cezası brüt asgari ücretin 20 katı idari para cezası ve valilikçe kapatmadır. Güncel tutarı kontrol edin.
- MEB izinli kurslarda KDV yüzde 10 olarak uygulanırken bu oran izinsiz eğitim için kullanılmaz.
Grup dersine geçmeyi düşünüyorsanız sınırı önceden il milli eğitim müdürlüğüne sorun. Kurumlaşmaya yöneliyorsanız kurs ve eğitim merkezleri sayfamıza bakabilirsiniz.
Ara sıra ders veriyorum, yine de kayıt gerekir mi?
Serbest meslek kazancının arızi olması, faaliyetin sürekli olmaması ve mesleği icra edecek bir düzen kurulmamış olması anlamına gelir. GİB rehberine göre arızi serbest meslek kazancında 2026 istisna haddi 350.000 TL'dir ve bu tutar değişkendir. Yine de her hafta düzenli öğrenci alıyorsanız bu durum 'arızi' sayılmakta zorlanır. Süreklilik bir kez oluştuğunda tutar küçük olsa bile mükellefiyet açılması gündeme gelir.
Hangi giderler düşülebilir?
Gerçek usulde, serbest meslek faaliyetiyle ilgili ve belgeli giderler kazançtan indirilir. Bu kapsamda düşünülebilecek kalemler şunlardır:
- Ders verilen ofisin kirası ve elektrik, internet gibi faturaları
- Kitap, materyal ve eğitim yazılımı abonelikleri
- Faaliyetle ilgili ulaşım
- Mali müşavirlik ücreti
- Bağ-Kur primleri (kuralına göre)
Evde ders veriyorsanız ortak kullanılan alanların giderleri ayrı değerlendirilir. Faturayı kendi adınıza alsanız bile kullanım oranı ve işle ilgisi önemlidir, bu nedenle hesap yapmadan önce sorun.
Bağ-Kur ödemek zorunda mıyım?
Serbest meslek kazancı nedeniyle mükellef olan kişi 4/1-b sigortalısıdır. 2026'da en düşük aylık prim 11.808,23 TL, şartlar sağlanırsa indirimli 10.156,73 TL olarak açıklanmıştır. Güncel tutarı ödeme öncesi kontrol edin. Özel okulda 4/a bordrolu da çalışıyorsanız 4/a esas alınır.
Online derslerde 20/B istisnasından yararlanan kişilerin Bağ-Kur durumu için resmi kaynaklarda bu yazı hazırlanırken açık bir hüküm doğrulanamamıştır. Bu nedenle SGK'dan güncel yanıt almanızı öneririz.
29 yaşını doldurmadan ilk kez mükellef olacaksanız genç girişimci kazanç istisnası size uygun olabilir. 2026'da 400.000 TL'ye kadar kazanç için üç dönem geçerlidir ve yine beyanname verilir. 2026'dan itibaren yeni başlayanlara Bağ-Kur prim desteği yoktur.
Bir kursta da ders veriyorsanız hangi belgeyle ödeme alırsınız?
Kurs veya etüt merkeziyle çalışan öğretmende üç farklı düzen görülebilir. Bu ayrım ödeme almadan önce sözleşmede netleştirilmelidir.
- Bordrolu çalışma: Hizmet akdi varsa ödeme ücrettir, ücret stopajı ve 4/a sigorta uygulanır.
- Serbest meslek: Kendi adına bağımsız çalışıyorsanız makbuz kesersiniz, kurs yüzde 20 stopaj yapıp muhtasarla bildirir.
- Şirket üzerinden: Şirketiniz fatura keser, gelir vergisi stopajı bu düzende yapılmaz.
Kursun sürekli çalıştırdığı bir eğitmeni makbuzla ödemesi, fiilen hizmet akdi varsa ücret sayılma riski taşır. Sonuç hem kurs hem öğretmen için ek yük doğurabilir, bu nedenle haftalık programınız ve talimat alma biçiminiz de önem taşır.
Aynı öğretmenin hem kursta bordrolu çalışması hem de kendi öğrencilerine ders vermesi mümkün olabilir. Bu durumda iki gelir ayrı izlenir ve yıllık beyanda birlikte değerlendirilir. Çalıştığınız kurumun sözleşmesinde başka yerde ders vermeyi sınırlayan bir hüküm olup olmadığına da bakın.
Yüz yüze ders için kayıt adımları
- Devlet okulunda görevliyseniz önce memurluk mevzuatı yönünden kurumunuza danışın.
- Vergi dairesine işe başlama bildirimi yaparak serbest meslek mükellefiyeti açın.
- İşyeri adresinizi belirleyin. Ders verdiğiniz ev veya ofisin kullanım durumunu netleştirin.
- e-SMM başvurunuzu süresi içinde tamamlayın.
- Bağ-Kur tescili ve prim düzeninizi kontrol edin.
- Defter tutma, KDV ve geçici vergi tarihlerini takvime işleyin.
BİMÜŞAVİR nasıl yardımcı olabilir?
Bahçelievler ofisimizde özel ders veren öğretmen ve eğitmenlerin kayıt seçeneklerini, e-SMM düzenini ve yıllık beyanlarını sizinle birlikte değerlendiriyoruz. Kamu görevli öğretmenlerde mevzuat tarafı için ayrıca hukuki görüş almanızı öneriyoruz. Bilgi almak için WhatsApp'tan ya da iletişim sayfamızdan yazabilirsiniz.
