BİMÜŞAVİR olarak iş modelinizi, beklenen gelir ve giderlerinizi, ortaklık planınızı ve finansman ihtiyacınızı değerlendiriyoruz. Şahıs işletmesi, limited şirket ve anonim şirket seçeneklerini karşılaştırarak kuruluş kararınızın mali ve idari sonuçlarını açıklığa kavuşturuyoruz.
Faaliyet yapısının ve işletme ihtiyaçlarının değerlendirilmesi
Uygun şirket türünü belirlemek için işletmenin nasıl gelir elde edeceği, hangi giderleri üstleneceği ve kimler tarafından yönetileceği başlangıçta netleştirilmelidir. Faaliyet gösterilecek sektörde özel izin, ruhsat veya belirli bir şirket türü şartı bulunup bulunmadığı da kontrol edilir.
Değerlendirme sırasında şu konular birlikte ele alınır:
- Faaliyet konusu: Sunulacak ürün ve hizmetler, satış kanalları ve sektörel koşullar.
- Mali beklentiler: Tahmini ciro, giderler, kârlılık ve işletme sermayesi ihtiyacı.
- Ortaklık düzeni: Kurucu sayısı, sermaye katkıları ve yönetim görevleri.
- Büyüme planı: Personel istihdamı, şubeleşme, ihracat ve yatırım hedefleri.
- Finansman ihtiyacı: Öz kaynaklar, kredi kullanımı ve yeni yatırımcı katılımı.
Bu bilgiler, seçeneklerin işletmenin gerçek ihtiyaçlarına göre karşılaştırılmasını sağlar.
Şahıs işletmesinin değerlendirilmesi
Günlük kullanımda “şahıs şirketi” olarak adlandırılan gerçek kişi işletmesinde faaliyet, işletme sahibinin kendi adına yürütülür. İşletmenin sahibinden ayrı bir tüzel kişiliği bulunmaz. Bu nedenle ticari borçlar ve işletmenin üstlendiği yükümlülükler, işletme sahibinin kişisel sorumluluğuyla birlikte değerlendirilmelidir.
Tek kişi tarafından yönetilecek ve başlangıç organizasyonu sınırlı tutulacak faaliyetlerde bu seçenek ele alınabilir. Kuruluş ve yönetim işlemleri, faaliyet koşullarına bağlı olarak sermaye şirketlerine göre daha sade yürütülebilir.
Karar verilirken beklenen kazanç, sözleşmelerden doğabilecek yükümlülükler ve ileride ortak alma ihtiyacı da dikkate alınır. Ticari faaliyet ile serbest meslek faaliyetinin vergisel ayrımı ayrıca belirlenerek uygun mükellefiyet ve belge düzeni oluşturulur.
Limited şirketin değerlendirilmesi
Limited şirket, bir veya birden fazla ortakla kurulabilen bir sermaye şirketidir. Ortak sayısı en fazla elli olabilir ve asgari esas sermaye tutarı 50.000 TL’dir. Nakden taahhüt edilen sermaye, tescili izleyen yirmi dört ay içinde ödenebilir.
Ortakların sermaye katkılarının, yönetim görevlerinin ve karar alma süreçlerinin şirket sözleşmesi çerçevesinde düzenlenmesi gereken işletmelerde limited şirket seçeneği değerlendirilir. Tek ortakla kurulması da mümkündür.
Yönetim ve temsil düzeni oluşturulurken en az bir ortağın şirketi yönetme hakkına ve temsil yetkisine sahip olması gerekir. Ortaklık paylarının devrinde uygulanacak sözleşme, onay ve tescil işlemleri de gelecekteki ortak değişiklikleri bakımından dikkate alınır.
Anonim şirketin değerlendirilmesi
Anonim şirket, tek pay sahibiyle veya birden fazla pay sahibiyle kurulabilir. Esas sermaye sisteminde asgari sermaye 250.000 TL’dir. Nakden taahhüt edilen pay bedellerinin en az yüzde yirmi beşi tescilden önce, kalanı tescili izleyen yirmi dört ay içinde ödenir. Halka açık olmayan şirketlerde kayıtlı sermaye sistemi tercih edilirse asgari başlangıç sermayesi 500.000 TL’dir.
Yeni yatırımcıların katılımı, pay sahipliği ile yönetimin ayrı düzenlenmesi veya ileride sermaye piyasası işlemlerinin değerlendirilmesi planlanıyorsa anonim şirketin sunduğu yapı incelenebilir. Şirketin yönetim ve temsil organı yönetim kuruludur.
Payların devri, yatırımcı hakları ve esas sözleşme hükümleri birlikte değerlendirilir. Seçimin uygunluğu, yatırım planının yanında şirketin devam eden idari yükümlülükleri ve işletme bütçesiyle de ilişkilidir.
Vergi yükünün ve devam eden maliyetlerin karşılaştırılması
Gerçek kişi işletmesinin ticari kazancı, uygulanabilecek muafiyet ve istisnalar dikkate alınarak gelir vergisi hükümleri kapsamında değerlendirilir. Limited ve anonim şirketlerin kazançları ise kurumlar vergisine tabidir. Şirketlerden gerçek kişi ortaklara dağıtılan kâr paylarının vergilendirilmesi ayrıca ele alınır.
Karşılaştırmada beklenen kâr, indirilebilecek giderler, yararlanılabilecek istisnalar ve kazancın işletmede bırakılması veya ortaklara dağıtılması planı birlikte değerlendirilir. Aynı ciroya sahip iki işletmenin gider ve kârlılık yapısı farklı olabileceğinden, vergi sonuçları da değişebilir.
Muhasebe hizmeti, defter ve elektronik uygulamalar, sicil işlemleri, personel yükümlülükleri ve faaliyet izinleri gibi devam eden maliyetler de bütçeye dâhil edilir. Böylece kuruluş giderleriyle birlikte işletmenin yıllık çalışma maliyeti görülebilir.
Ortakların ve yöneticilerin sorumlulukları
Şirket türü seçilirken ticari borçlara ilişkin sorumluluk ile kamu borçlarından doğabilecek sorumluluk ayrı ayrı incelenir. Limited şirket ortakları, şirketten tahsil edilemeyen veya tahsil edilemeyeceği anlaşılan kamu alacaklarından sermaye payları oranında sorumlu tutulabilir.
Anonim şirkette pay sahiplerinin şirkete karşı sorumluluğu, taahhüt ettikleri sermaye paylarıyla sınırlıdır. Bununla birlikte kanuni temsilcilik görevinden doğabilecek kamu borcu sorumluluğu ayrıca değerlendirilmelidir.
Ortakların aynı zamanda müdür, yönetim kurulu üyesi veya kanuni temsilci olup olmadığı önem taşır. Kişisel kefaletler, verilen teminatlar ve imzalanacak finansman sözleşmeleri de sorumluluk değerlendirmesine dâhil edilir.
Kuruluşun ve sonraki değişikliklerin planlanması
Şirket türü belirlendikten sonra adres, faaliyet kodları, sermaye, ortaklık oranları ve temsil yetkileri netleştirilir. Seçilen yapıya göre kuruluş başvuruları, vergi işlemleri, gerekli izinler ve personel çalıştırılacaksa SGK süreçleri planlanır.
İşletmenin ihtiyaçları zaman içinde değişebilir. Gerçek kişi işletmesinin sermaye şirketine devri veya limited şirketin anonim şirkete dönüşmesi gibi seçenekler, ilgili hukuki ve vergisel koşullar çerçevesinde ayrıca değerlendirilir. Geçişin belge düzeni, sözleşmeler, varlıklar ve muhasebe kayıtları üzerindeki etkileri önceden incelenir.
BİMÜŞAVİR olarak seçeneklerin kuruluş ve devam eden faaliyet dönemindeki sonuçlarını birlikte ele alıyoruz. Amacımız, bugünkü iş modelinize uygun, mali yükümlülüklerini öngörebildiğiniz ve gelecekteki planlarınızı destekleyen bir işletme yapısı oluşturmanıza yardımcı olmaktır.