Başvurunun doğru bilgilerle hazırlanması, kuruluş sonrasında kullanacağınız fatura türünden beyanname düzeninize kadar pek çok konuyu etkiler. Bu nedenle süreci, işletmenizin nasıl çalışacağını belirleyerek başlatmak önemlidir.
Bu rehberde “şahıs şirketi” ifadesi, günlük kullanımda bu adla anılan tek kişilik şahıs işletmesini ifade etmektedir.
Kuruluştan Önce İş Modelinizi Netleştirin
İlk olarak hangi ürünleri satacağınızı veya hangi hizmetleri sunacağınızı belirleyin. Satışın internetten ya da fiziksel bir işyerinden yapılması, müşterilerin yurt içinde veya yurt dışında bulunması ve çalışan istihdam edilmesi, kurulacak mali düzeni etkiler.
Faaliyetin ticari kazanç mı yoksa serbest meslek kazancı mı oluşturduğu da değerlendirilmelidir. Bu ayrım; tutulacak defterleri, düzenlenecek belgeleri ve vergisel yükümlülükleri değiştirebilir.
Kuruluş öncesinde mali müşavirinizle faaliyet kapsamınızı, aylık işlem beklentinizi ve hizmet ihtiyacınızı paylaşmanız; başvuru ile gerçek işleyişin birbiriyle uyumlu olmasını sağlar.
Adım Adım Şahıs Şirketi Kuruluşu
1. Faaliyet Konunuzu Ve NACE Kodunuzu Belirleyin
NACE kodu, işletmenin ekonomik faaliyetini tanımlayan sınıflandırma kodudur. Başvuruda ana faaliyetinizin ve varsa ek faaliyetlerinizin doğru şekilde belirtilmesi gerekir.
Örneğin ürün satışı, üretim ve danışmanlık hizmeti aynı iş modeli değildir. Faaliyet tanımını yalnızca genel bir sektör adıyla sınırlamak yerine, fiilen yapacağınız işi açıklayacak şekilde hazırlayın. Birden fazla iş yapacaksanız bunları kuruluş öncesinde birlikte değerlendirin.
2. İşletmenizin Adresini Hazırlayın
Faaliyetin niteliğine göre ev adresi, sanal ofis veya fiziksel işyeri kullanılabilir. Seçilen adresin işin yürütülmesine ve gerekli izinlere uygunluğu kontrol edilmelidir.
Özellikle mağaza, atölye, üretim veya müşterilerin kabul edildiği bir işyeri açılacaksa, kira sözleşmesi imzalanmadan önce ilgili idarenin ruhsat koşulları incelenmelidir. Vergi kaydı açılması, işyerinin bütün izinlere sahip olduğu anlamına gelmez.
Adresin mülkiyet durumu, kira ilişkisi ve kullanım biçimi de başvuruya doğru yansıtılmalıdır. Evden çalışılacaksa kira sözleşmesi ve vergisel sonuçları ayrıca değerlendirilmelidir.
3. Başvuru Bilgilerinizi Ve Belgelerinizi Hazırlayın
Hazırlık aşamasında aşağıdaki bilgilerin netleştirilmesi işlemleri kolaylaştırır:
| Bilgi Veya Belge | Hazırlanacak İçerik |
|---|---|
| Kimlik bilgileri | Ad, soyad, T.C. kimlik numarası ve kimlik doğrulama bilgileri |
| İşletme adresi | Açık adres, adresin kullanım biçimi ve mülkiyet veya kira bilgileri |
| Faaliyet bilgileri | Ana faaliyet, varsa ek faaliyetler ve uygun NACE kodları |
| İşe başlama tarihi | Fiilî duruma uygun başlangıç tarihi |
| İletişim bilgileri | Güncel telefon ve e-posta adresi |
| Temsil ve yetkilendirme | İşlemleri yürütecek kişiye ilişkin sözleşme veya gerekli yetki belgeleri |
Gerekli evrak, başvurunun niteliğine ve işlemleri kimin yürüttüğüne göre değişebilir. İmza beyannamesi ve noter vekâletnamesi gibi belgeler yapılacak işleme göre gerekebilir. Mali müşavirin bildirimde bulunmasına ilişkin yetkilendirme, mevzuatta belirtilen koşulları taşıyan sözleşmeyle de sağlanabilir.
4. İşe Başlama Bildiriminizi Yapın
Gerçek kişilerde işe başlama bildirimi, işe başlama tarihinden itibaren 10 gün içinde yapılmalıdır. Bildirim; Dijital Vergi Dairesi üzerinden, ilgili vergi dairesine başvurularak veya posta yoluyla gerçekleştirilebilir.
Online başvuru için genel süreç şöyledir:
- Dijital Vergi Dairesi üzerinden kimlik doğrulamasıyla giriş yapın.
- İşe başlama bildirimi hizmetine ulaşın.
- Faaliyet, adres, başlangıç tarihi ve istenen diğer bilgileri doldurun.
- Başvuruyu kontrol ederek gönderin ve başvuru durumunu takip edin.
Bildirimi kendiniz yapabileceğiniz gibi, yetkili mali müşavir veya avukat aracılığıyla da iletebilirsiniz. Bildirimi göndermek, diğer kuruluş yükümlülüklerinin de tamamlandığı anlamına gelmez.
5. Vergi Kaydınızı, Yoklamayı Ve Vergi Levhanızı Takip Edin
Vergi dairesi, bildirilen bilgiler ve gerekli kontroller doğrultusunda mükellefiyet işlemlerini yürütür. Eksiklik bulunması halinde bunların tamamlanması gerekir. İlgili düzenleme kapsamında mükellefiyet tesisi, yoklama sonucu beklenmeden gerçekleştirilebilir; yoklama ayrıca takip edilir.
Yoklamada, bildirilen adreste işletmenin faaliyetine ilişkin tespitler yapılır. Adres ve faaliyet bilgilerinizin fiilî durumla uyumlu olması önemlidir.
Yeni işe başlayan ve vergi levhası alma yükümlülüğü bulunan mükellefler, mükellefiyet tesisinden itibaren bir ay içinde vergi levhalarını almalıdır. Levhadaki başlangıç tarihi, faaliyet ve vergi dairesi bilgilerini kontrol edin.
6. Defter Ve Fatura Düzeninizi Oluşturun
İşletmenin tabi olduğu defter düzeni kuruluş sırasında belirlenmelidir. İşletme hesabı esasına göre defter tutacak mükellefler Defter-Beyan Sistemini kullanır. Kapsama giren yeni mükelleflerin, işe başlama bildiriminin verildiği günü izleyen yedinci iş günü sonuna kadar sisteme başvurması gerekir.
Defter-Beyan Sistemi kapsamında tutulan defterler için noter tasdiki aranmaz. Bilanço esasına göre defter tutacak işletmelerin yükümlülükleri ayrıca değerlendirilir.
Satış veya hizmet sunumuna başlamadan önce hangi belgeleri düzenleyeceğinizi de netleştirin. e-Fatura, e-Arşiv Fatura ve serbest meslek faaliyetlerinde e-Serbest Meslek Makbuzu uygulamalarının kapsam ve geçiş koşulları farklıdır. Belge düzeni, işletmenizin durumuna uygun şekilde kurulmalıdır.
7. E-Tebligat, SGK Ve Gerekli Kayıtları Tamamlayın
E-Tebligat: 11 Ekim 2026’da yayımlanan 596 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği’ne göre, bu tarihten sonra mükellefiyet tesis ettiren ve kapsama giren mükellefler, işe başlama tarihini takip eden 15 gün içinde elektronik tebligat sistemine dahil olmalıdır. Başvuru durumunu kontrol edin ve elektronik tebligatlarınızı düzenli takip edin.
SGK: Gelir vergisi mükellefi olan bağımsız çalışanların sigortalılık bildirimleri ilgili vergi dairesince yapılır. Kuruluş sonrasında SGK tescilinizi ve varsa prim yükümlülüğünüzü kontrol edin. Mevcut sigortalılık durumunuz, değerlendirmede dikkate alınmalıdır. Çalışan istihdam edilecekse işveren yükümlülükleri de ayrıca planlanmalıdır.
Sicil, oda ve ruhsat: İşletmenin niteliğine göre ticaret sicili, esnaf sicili, ilgili oda veya meslek kuruluşu kayıtları gerekebilir. Faaliyetin zorunlu izin ve ruhsatları, işe başlamadan önce tamamlanmalıdır.
Şahıs Şirketi Kuruluşu Ne Kadar Sürer?
Başvurunun hazırlanması, mükellefiyetin açılması, yoklama ve faaliyete özgü izinler farklı zamanlarda tamamlanabilir. Eksik belgeler, adres bilgilerinin düzeltilmesi veya ek kontroller süreyi etkiler.
Bu nedenle bütün işlemleri kapsayan kesin bir “bir günde kuruluş” süresi vermek doğru değildir. Başvurunun alınması ile işletmenin tüm yükümlülükleri tamamlanmış şekilde çalışmaya hazır olması ayrı değerlendirilmelidir.
Kuruluş Sonrasında Mali Düzeninizi Nasıl Sürdürmelisiniz?
Kuruluşla birlikte gelir ve gider belgelerinin düzenli toplanması, beyannamelerin hazırlanması ve ödeme tarihlerinin takip edilmesi gerekir. Faaliyetinize göre gelir vergisi, KDV, stopaj ve diğer yükümlülükler oluşabilir.
İlk aydan itibaren belgelerinizi hangi yöntemle paylaşacağınızı, muhasebe hizmetinin kapsamını ve bilgilendirme düzenini belirleyin. Vergi, muhasebe, varsa Bağ-Kur ve adres giderleri için aylık bütçe ayırın. Satış yapılmayan dönemlerde de devam edebilecek yükümlülüklerinizi takip edin.
İşletmenize Uygun Kuruluş Sürecini Planlayın
BİMÜŞAVİR olarak faaliyet alanınızı ve ihtiyaçlarınızı değerlendiriyor; kuruluş başvurunuzu, defter ve belge düzeninizi, kuruluş sonrası muhasebe süreçlerinizle birlikte ele alıyoruz. İşletmenize uygun başlangıcı planlamak için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
