KDV ve stopaj gibi düzenli yükümlülüklerle gelir vergisi ve geçici verginin dönemleri farklıdır. Bu nedenle aylık bütçe hazırlanırken o ay ödenecek vergilerle, ilerleyen dönemlerde ödenecek vergiler için ayrılacak kaynak birlikte planlanmalıdır.
Bu rehber, gerçek usulde vergilendirilen şahıs işletmelerinin genel uygulamalarını ele alır. Basit usul, esnaf muaflığı ve özel istisna kapsamındaki faaliyetler ayrıca değerlendirilir.
Şahıs Şirketi Hangi Vergileri Öder?
| Vergi Veya Yükümlülük | Hangi Durumda Oluşur? | Genel Beyan Ve Ödeme Dönemi |
|---|---|---|
| KDV — 1 No.lu beyanname | KDV’ye tabi satış ve hizmetlerde | Aylık; izleyen ayın 28’ine kadar |
| Gelir vergisi stopajı | Kesintiye tabi kira, ücret veya hizmet ödemelerinde | Aylık veya şartları varsa üç aylık; dönemi izleyen ayın 26’sına kadar |
| Geçici vergi | Kapsama giren ticari kazançlarda | Üçer aylık dönemler için; dönemi izleyen ikinci ayın 17’sine kadar |
| Yıllık gelir vergisi | Yıllık vergiye tabi kazanç üzerinden | İzleyen yıl mart ayında beyan; mart ve temmuzda iki taksit |
| Beyanname damga vergisi | İlgili beyanname için, istisna bulunmadığında | Beyannameye bağlı olarak |
Tablodaki tarihler genel sürelerdir. Resmî tatiller ve süre uzatımları nedeniyle ilgili dönemin güncel GİB vergi takvimi esas alınmalıdır.
KDV Nasıl Hesaplanır?
KDV, işletmenin kârı üzerinden hesaplanmaz. Satılan mal veya sunulan hizmetin KDV hariç bedeline, işlem için geçerli oran uygulanır. Genel oran yüzde 20’dir; ilgili listelerdeki işlemlerde yüzde 1 veya yüzde 10 uygulanabilir. İstisna kapsamındaki işlemler ayrıca değerlendirilir.
Ödenecek KDV belirlenirken satışlar üzerinden hesaplanan KDV’den, indirim şartlarını sağlayan alış ve giderlere ait KDV düşülür. Önceki dönemden devreden KDV ve özel uygulamalar da sonucu etkileyebilir.
Örnek KDV Hesaplaması
Bir ay içinde tamamı yüzde 20 KDV’ye tabi şu işlemlerin yapıldığını varsayalım:
- KDV hariç satış: 100.000 TL; hesaplanan KDV 20.000 TL.
- İndirim şartlarını sağlayan KDV hariç alış ve gider: 60.000 TL; indirilecek KDV 12.000 TL.
- Ödenecek KDV: 20.000 − 12.000 = 8.000 TL.
Örnekte önceki dönemden devreden KDV, tevkifat veya başka bir düzeltme bulunmadığı kabul edilmiştir. Beyanname damga vergisi ayrıca değerlendirilir.
Bu hesaplama yalnızca KDV’ye ilişkindir. Gelir vergisinin hesabında kullanılacak kazanç ve matrah, kendi kurallarına göre belirlenir.
Şahıs Şirketi Gelir Vergisi Nasıl Hesaplanır?
Şahıs işletmesinin ticari kazancı, işletme sahibi adına gelir vergisine tabidir. Vergiye tabi kazancın belirlenmesinde faaliyetle ilgili, belgelendirilmiş ve mevzuata göre indirilebilir giderler dikkate alınır.
2026 yılı ticari kazançları için gelir vergisi tarifesi şöyledir:
| Yıllık Vergi Matrahının İlgili Kısmı | Uygulanan Oran |
|---|---|
| 190.000 TL’ye kadar | %15 |
| 190.000 TL’yi aşan, 400.000 TL’ye kadar olan kısım | %20 |
| 400.000 TL’yi aşan, 1.000.000 TL’ye kadar olan kısım | %27 |
| 1.000.000 TL’yi aşan, 5.300.000 TL’ye kadar olan kısım | %35 |
| 5.300.000 TL’yi aşan kısım | %40 |
Oranlar artan dilimler halinde uygulanır. Örneğin, indirim ve istisnalar değerlendirildikten sonra 2026 yılı vergi matrahı 600.000 TL olan bir işletme sahibinin gelir vergisi:
- İlk 190.000 TL için 28.500 TL,
- Sonraki 210.000 TL için 42.000 TL,
- Kalan 200.000 TL için 54.000 TL,
olmak üzere 124.500 TL hesaplanır. Bu tutar, mahsuplar öncesindeki yıllık gelir vergisidir; aylık ödenecek sabit bir tutarı göstermez.
Geçici Vergi Hangi Dönemlerde Ödenir?
Geçici vergi, yıl içinde elde edilen kazanç üzerinden hesaplanarak yıllık gelir vergisine mahsup edilen ödemedir. Gelir vergisi mükelleflerinde 2026 yılı için oran yüzde 15’tir.
2026’da dört geçici vergi dönemi bulunmaktadır: ocak–mart, nisan–haziran, temmuz–eylül ve ekim–aralık. Dördüncü dönem uygulaması, 7566 sayılı Kanunla yapılan değişiklik kapsamında yeniden düzenlenmiştir.
Hesaplama yıl başından ilgili dönemin sonuna kadar birikimli olarak yapılır; önceki dönemlere ilişkin geçici vergi ve mahsup hükümleri dikkate alınır.
Yıl içinde ödenen geçici vergi, yıllık hesaplanan gelir vergisinden düşülür. Bu nedenle yıllık gelir vergisinin tamamını, geçici vergi ödemelerine ilave bir yük gibi bütçelememek gerekir.
Stopaj Hangi Durumlarda Oluşur?
Stopaj, belirli ödemeler yapılırken karşı tarafın vergisine mahsuben kesilerek vergi dairesine aktarılan tutardır. Şahıs işletmelerinde özellikle işyeri kirası, çalışan ücretleri ve stopaja tabi serbest meslek ödemeleri bakımından gündeme gelir.
Çalışanı bulunmayan işletmelerde de kira veya stopaja tabi hizmet ödemeleri nedeniyle kesinti yükümlülüğü oluşabilir.
İşyeri Kira Stopajı Örneği
Gerçek kişiden kiralanan ve stopaj kapsamına giren bir işyerinin aylık brüt kirası 10.000 TL ise yüzde 20 oranıyla:
- Kiraya verene 8.000 TL ödenir.
- Vergi dairesine aktarılmak üzere 2.000 TL stopaj hesaplanır.
Bu örnekte stopaj, 10.000 TL’lik brüt kiranın içindedir. Sözleşmede kira net tutar üzerinden belirlenmişse brütleştirme hesabı yapılır. Kiraya verenin ve işlemin niteliği, uygulanacak vergisel işlemi değiştirebilir.
Beyanname Damga Vergisi Ne Kadardır?
Beyanname üzerinden ödenecek gelir vergisi veya KDV çıkmasa da ilgili beyanname için damga vergisi doğabilir. İstisna ve özel durumlar ayrıca dikkate alınmalıdır.
GİB’in yayımladığı 2026 yılı beyanname damga vergisi tutarlarından bazıları şöyledir:
| Beyanname | Damga Vergisi |
|---|---|
| KDV beyannamesi | 791,00 TL |
| Muhtasar beyanname | 791,00 TL |
| Vergi kesintileri ile SGK prim ve hizmet bilgilerinin birlikte yer aldığı beyanname | 939,70 TL |
| Yıllık gelir vergisi beyannamesi | 1.189,50 TL |
Yalnızca KDV beyannamesi verilen bir dönemde, istisna bulunmadığı varsayımıyla, ödenecek KDV’ye 791 TL beyanname damga vergisi de eklenir. Aylık toplam bütçe, işletmenin hangi beyannameleri vermesi gerektiğine göre oluşturulmalıdır.
Satış Olmayan Aylarda Yükümlülükler Devam Eder Mi?
Satış yapılmaması, bütün mali yükümlülüklerin sona erdiği anlamına gelmez. Mükellefiyet devam ettiği sürece verilmesi gereken beyannameler, beyanname damga vergileri ve varsa kira stopajı gibi yükümlülükler bulunabilir. Gerçek usuldeki ticari faaliyetlerde zarar da yıllık beyannamede bildirilir.
Bu nedenle faaliyetsiz geçen aylar için de muhasebe ve ödeme takibi sürdürülmelidir.
Bağ-Kur Primi Ve Muhasebe Ücreti Bütçeye Nasıl Eklenir?
Bağ-Kur primi sosyal güvenlik ödemesidir; muhasebe ücreti ise hizmet bedelidir. Aylık nakit planında vergilerle birlikte dikkate alınırlar.
4/b kapsamında prim yükümlülüğü bulunanlar için 2026’da en düşük tam aylık prim 11.808,23 TL, beş puanlık indirim şartları sağlandığında 10.156,73 TL olarak uygulanır. Kişinin sigortalılık durumu ayrıca kontrol edilmelidir.
Muhasebe hizmet bedeli de çalışan sayısı, işlem hacmi ve hizmet kapsamı üzerinden belirlenir.
Genç Girişimci İstisnası Vergileri Nasıl Etkiler?
Gerekli şartları sağlayan genç girişimciler için 2026 yılı kazanç istisnası 400.000 TL’dir. Bu uygulama gelir vergisine ilişkin olup KDV, stopaj ve beyanname yükümlülükleri için genel bir muafiyet sağlamaz. İstisnanın kuruluş tarihi ve diğer yasal koşullarla birlikte değerlendirilmesi gerekir.
Vergi Ödemelerinizi Düzenli Bir Mali Planla Takip Edin
Aylık vergi bütçesi hazırlarken satış tutarınızı, vergiye tabi kazancınızı ve ödeme takviminizi birlikte değerlendirin. Tahsil edilen KDV’yi, stopajları ve yaklaşan geçici vergi dönemlerini önceden planlamak, ödeme tarihlerinde nakit akışınızı daha rahat yönetmenizi sağlar.
BİMÜŞAVİR olarak işletmenizin muhasebe kayıtlarını ve vergisel yükümlülüklerini takip ediyor, yaklaşan beyan ve ödeme dönemleri hakkında anlaşılır bilgilendirme sunuyoruz.
