Karşı Taraf Vekâlet Ücreti KDV ve Stopaj 2026: Hesaplama Rehberi

Mahkeme veya icra takibi sonucunda karşı tarafa yükletilen vekâlet ücretinin vergilendirilmesi, avukatlık muhasebesinin en çok karıştırılan konularından biridir.

2026 yılında özellikle şu sorular önem taşır: Karşı taraf vekâlet ücretine ayrıca KDV eklenir mi? Gelir vergisi stopajını kim yapar? İcra dosyasından tahsil edilen ücret için e-SMM kime düzenlenir?

311 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği'nin 25 ve 26. maddeleri, karşı taraf vekâlet ücretlerinde stopaj ve belge düzenine ilişkin temel açıklamaları içerir.

Bu rehberde KDV dahil-hariç hesaplamaları, icra müdürlüğü tahsilatları, üçüncü kişi ödemeleri ve örnek makbuz işlemlerini açıklıyoruz.

1. Karşı Taraf Vekâlet Ücreti Nedir?

Karşı taraf vekâlet ücreti, mahkeme veya icra işlemleri sonucunda davayı kaybeden veya borçlu tarafa yükletilen avukatlık ücretidir.

1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 164. maddesi kapsamında bu ücret avukata aittir.

Bağımsız çalışan avukat bakımından tahsil edilen karşı taraf vekâlet ücreti genel olarak serbest meslek kazancıdır.

Bu ücret, avukatın kendi müvekkiliyle kararlaştırdığı akdi vekâlet ücretinden farklıdır.

2. Karşı Taraf Vekâlet Ücreti KDV'ye Tabi mi?

Evet. Bağımsız avukatın mesleki faaliyeti kapsamında elde ettiği karşı taraf vekâlet ücreti KDV uygulaması açısından değerlendirilir.

Genel orana tabi avukatlık hizmetlerinde KDV oranı %20'dir.

Mevzuatta özel olarak sayılan bazı avukatlık hizmetlerinde %10 KDV oranı uygulanabilir.

Bu nedenle doğru oran belirlenirken hizmetin niteliği dikkate alınmalıdır.

3. Mahkeme Kararındaki Vekâlet Ücreti KDV Dahil mi?

311 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği'nin 25. maddesinin beşinci fıkrası bu konuda açık bir düzenleme içerir.

Mahkeme kararında “KDV hariç” ifadesi bulunmuyorsa vekâlet ücretinin KDV dahil olduğu kabul edilir.

Bu durumda KDV, hükmedilen toplam tutarın içinden hesaplanır.

Dolayısıyla mahkemenin hükmettiği 30.000 TL vekâlet ücretine, kararın içeriği değerlendirilmeden otomatik olarak 6.000 TL KDV eklenmesi doğru değildir.

4. Karşı Taraf Vekâlet Ücretinde İç Yüzde Nasıl Hesaplanır?

KDV dahil tutardan KDV'yi ayırmak için iç yüzde yöntemi kullanılır.

Genel %20 KDV oranında:

KDV hariç ücret = KDV dahil tutar / 1,20

KDV = KDV dahil tutar − KDV hariç ücret

Örneğin mahkemenin 30.000 TL vekâlet ücretine hükmettiğini ve KDV hariç ifadesinin bulunmadığını varsayalım.

• KDV dahil ücret: 30.000 TL.

• KDV hariç ücret: 25.000 TL.

• %20 KDV: 5.000 TL.

Bu örnekte toplam tutar 30.000 TL olarak kalır.

5. 30.000 TL Vekâlet Ücretinde Stopaj Nasıl Hesaplanır?

Ödeme yapanın Gelir Vergisi Kanunu'nun 94. maddesi kapsamında tevkifat sorumlusu olduğunu ve kesintinin uygulanabildiği bir tahsilat şekli bulunduğunu varsayalım.

• KDV hariç ücret: 25.000 TL.

• KDV: 5.000 TL.

• Gelir vergisi stopajı (%20): 5.000 TL.

• Avukata net ödeme: 25.000 TL.

Hesaplama:

25.000 + 5.000 − 5.000 = 25.000 TL.

Burada 30.000 TL, stopaj öncesi KDV dahil tutardır. Stopajın uygulanması nedeniyle avukatın fiilen aldığı tutar 25.000 TL olabilir.

6. Kararda KDV Hariç Yazıyorsa Ne Olur?

Mahkeme kararında açıkça “KDV hariç” ifadesi bulunuyorsa KDV, belirtilen ücretin üzerine hesaplanır.

Örneğin:

• KDV hariç vekâlet ücreti: 30.000 TL.

• %20 KDV: 6.000 TL.

• Stopaj uygulanıyorsa %20 kesinti: 6.000 TL.

• Avukata net ödeme: 30.000 TL.

Stopaj bulunmayan bir işlemde ise avukata ödenecek tutar 36.000 TL olur.

Mahkeme kararının hüküm kısmı esas alınmalıdır.

7. Karşı Taraf Vekâlet Ücretinde Stopaj Zorunlu mu?

Her karşı taraf vekâlet ücretinde stopaj yapılmaz.

Gelir Vergisi Kanunu'nun 94. maddesinde sayılan tevkifat sorumluları tarafından yapılan ilgili ödemelerde genel olarak %20 gelir vergisi stopajı uygulanır.

Stopaj sorumlusu olmayan bireysel borçluların ödemelerinde ise genel olarak kesinti yapılmaz.

Ayrıca tahsilat şekline bağlı özel durumlar bulunmaktadır.

8. Karşı Taraf Vekâlet Ücretinde Stopajı Kim Yapar?

311 Seri No.lu Tebliğe göre ödeme şekline bağlı olarak stopaj sorumlusu değişebilir.

Borçlu doğrudan avukata ödüyorsa: Borçlu, tevkifat sorumlusu olması halinde stopaj yapar.

Borçlu icra müdürlüğüne avukata ödenmek üzere yatırıyorsa: Borçlu, tevkifat sorumlusu olması halinde stopaj yapar.

Borçlu davayı kazanan tarafa ödüyorsa: Kazanan tarafın avukata ödeme yapması aşamasında, kazanan tarafın tevkifat sorumluluğu değerlendirilir.

Bu ayrım özellikle şirketler arasındaki dava ve icra takiplerinde önemlidir.

9. İcra Müdürlüğünden Tahsil Edilen Vekâlet Ücretinde Stopaj

Vekâlet ücretinin icra müdürlüğü aracılığıyla ödenmesi, stopaj sorumluluğunu kendiliğinden icra müdürlüğüne geçirmez.

Borçlu şirketin avukata ödenmek üzere icra dosyasına yatırdığı vekâlet ücretinde, tevkifat yükümlülüğü borçlu şirkete ait olabilir.

GİB'in 31 Temmuz 2024 tarihli özelgesinde bu durum açıklanmıştır.

İcra müdürlüğünün düzenlediği tahsilat ve reddiyat belgeleri, stopaj sorumluluğunun tespitinde tek başına yeterli değildir.

10. İcra Vekâlet Ücreti İçin e-SMM Kime Kesilir?

311 Seri No.lu Tebliğin 26. maddesine göre vekâlet ücretinin borçlu tarafından doğrudan avukata ödenmesi halinde makbuz borçlu adına düzenlenir.

Vekâlet ücreti icra ve iflas müdürlüğü aracılığıyla avukata ödeniyorsa da makbuz borçlu adına düzenlenir.

Örneğin borçlu ABC Ltd. Şti. tarafından icra dosyasına yatırılan ve avukata ödenen vekâlet ücreti için e-SMM, ABC Ltd. Şti. adına düzenlenir.

Makbuzun sırf ödeme icra müdürlüğünden geldiği için icra müdürlüğü adına kesilmesi doğru değildir.

11. Karşı Taraf Vekâlet Ücreti Davayı Kazanan Tarafa Ödenirse

Borçlu, karşı taraf vekâlet ücretini doğrudan davayı kazanan tarafa ödeyebilir.

Bu durumda 311 Seri No.lu Tebliğin 26. maddesi özel belge düzeni öngörmektedir.

Davayı kazanan taraf gelir veya kurumlar vergisi mükellefi ise borçlu adına fatura veya ilgili belge düzenlenmesi gerekebilir.

Davayı kazanan tarafın daha sonra ücreti bağımsız avukata ödemesi halinde avukat, makbuzu kendisine ödeme yapan kazanan taraf adına düzenler.

Bu nedenle bütün karşı taraf vekâlet ücretlerinde e-SMM'nin mutlaka davayı kaybeden tarafa düzenleneceği düşünülmemelidir.

12. Karşı Taraf Vekâlet Ücreti Üçüncü Kişi Tarafından Ödenirse

Borçlu adına üçüncü kişi tarafından icra dosyasına ödeme yapılması mümkündür.

GİB'in 31 Temmuz 2024 tarihli özelgesinde, borçlu şirket adına üçüncü kişiler tarafından yapılan ödemeler değerlendirilmiştir.

Özelgeye göre borçlu şirketin tevkifat sorumluluğu, ödemenin üçüncü kişi aracılığıyla yapılması nedeniyle kendiliğinden ortadan kalkmaz.

Ancak ödeme türü ve borçlunun hukuki durumu somut dosyada kontrol edilmelidir.

13. Haciz Yoluyla Tahsilatta Stopaj Yapılır mı?

311 Seri No.lu Tebliğin 25. maddesinin altıncı fıkrasında bazı özel tahsilat durumları açıklanmıştır.

Örneğin haczedilen malların satılması veya borcun kefil gibi üçüncü kişilerden tahsil edilmesi durumlarında, borçlu tarafından gelir vergisi stopajı yapılması söz konusu olmayabilir.

Bu hallerde avukatın tahsil ettiği vekâlet ücretini serbest meslek kazancına dahil etmesi ve gerekli belgeyi düzenlemesi gerekir.

Stopaj yapılmaması, vekâlet ücretinin vergiden istisna olduğu anlamına gelmez.

14. Karşı Taraf Vekâlet Ücretinde Stopaj Yapılmamışsa

Tevkifat sorumlusu olan borçlu tarafından stopaj yapılmaması halinde, vergi sorumluluğu mevzuata göre ilgili ödeme yapan kişi veya kurum bakımından değerlendirilir.

GİB'in 31 Temmuz 2024 tarihli özelgesine göre avukat, elde ettiği brüt vekâlet ücretini serbest meslek kazancına dahil eder.

Gerçekte yapılmamış bir stopajın yıllık gelir vergisi beyannamesinde mahsup edilmesi mümkün değildir.

Bu nedenle tahsilat sırasında kesintinin yapılıp yapılmadığı doğru tespit edilmelidir.

15. Karşı Taraf Vekâlet Ücretinde KDV Tevkifatı Var mı?

Gelir vergisi stopajı ile KDV tevkifatı farklı uygulamalardır.

Avukatların yargı mercileri nezdinde hukuki ihtilaflarla ilgili sunduğu hizmetler ile danışmanlık hizmetleri, KDV tevkifatı bakımından aynı şekilde değerlendirilmez.

Karşı taraf vekâlet ücretinde KDV tevkifatı olup olmadığı, hizmetin niteliği ve KDV Genel Uygulama Tebliği hükümlerine göre ayrıca belirlenmelidir.

Yalnızca ödeme yapanın şirket olması, her durumda KDV tevkifatı uygulanacağı anlamına gelmez.

16. %10 KDV Uygulanan Karşı Taraf Vekâlet Ücreti

Bazı avukatlık hizmetleri özel düzenlemeler kapsamında %10 KDV oranına tabi olabilir.

Örneğin %10 KDV uygulanması gereken bir işlemde mahkemenin hükmettiği KDV dahil vekâlet ücreti 22.000 TL ise:

• KDV hariç tutar: 20.000 TL.

• %10 KDV: 2.000 TL.

Stopaj sorumluluğu bulunan ve kesintinin uygulanabildiği işlemde %20 gelir vergisi stopajı 4.000 TL olur.

Avukata ödenecek net tutar bu varsayımlarla 18.000 TL'dir.

Doğru KDV oranı, ilgili hizmetin mevzuattaki kapsamına göre belirlenmelidir.

17. Karşı Taraf Vekâlet Ücreti e-SMM Açıklamasına Ne Yazılır?

Makbuz açıklamasında ücretin hangi dosyaya ve hangi hukuki işleme ait olduğu açıkça gösterilmelidir.

Örnek açıklama:

“İstanbul ... Mahkemesinin ... Esas, ... Karar sayılı dosyasına ilişkin karşı taraf vekâlet ücreti.”

İcra dosyasından tahsilat yapılmışsa ilgili icra müdürlüğü ve dosya numarası da açıklamaya eklenebilir.

Bu bilgiler muhasebe kayıtlarının ve tahsilatın izlenmesini kolaylaştırır.

18. İcra Dosyasındaki Tahsilatın Tamamı Avukatın Geliri midir?

Hayır.

İcra dosyasında tahsil edilen ana para, faiz, masraf ve karşı taraf vekâlet ücreti farklı nitelikte tutarlardır.

Müvekkile ait ana para ve diğer alacakların avukatın hesabından geçmesi, bu tutarların tamamının avukatın mesleki geliri olduğu anlamına gelmez.

Avukata ait vekâlet ücreti ile müvekkil adına tahsil edilen emanet tutarlar ayrıştırılmalıdır.

19. Karşı Taraf Vekâlet Ücretinde Gelir Vergisi Ne Zaman Doğar?

Bağımsız avukatların serbest meslek kazancında genel olarak tahsilat esası geçerlidir.

Tahsil edilen karşı taraf vekâlet ücreti, ilgili dönemin mesleki kazancına dahil edilir.

Ancak KDV bakımından vergiyi doğuran olay ve belge düzenleme zamanı ayrıca değerlendirilmelidir.

Bu nedenle mahkeme kararının tarihi, icra dosyasına ödeme tarihi ve avukatın tahsilat tarihi birbirinden farklı olabilir.

20. Karşı Taraf Vekâlet Ücretinde Sık Yapılan Hatalar

En sık karşılaşılan hatalar şunlardır:

• KDV dahil karara ayrıca KDV eklemek.

• KDV'yi iç yüzde yerine yanlış yöntemle hesaplamak.

• Stopajı KDV dahil tutar üzerinden hesaplamak.

• Stopaj sorumlusu olmayan kişiye kesinti uygulamak.

• İcra tahsilatında makbuzu yanlış kişi adına düzenlemek.

• Kazanan tarafa ödeme yapılan işlemlerde özel belge düzenini atlamak.

• Gerçekte kesilmeyen stopajı mahsup etmek.

• Müvekkile ait icra tahsilatını avukatlık geliriyle karıştırmak.

Bu hatalar yanlış e-SMM, KDV ve gelir vergisi beyanına neden olabilir.

21. İstanbul'da Avukat Karşı Vekâlet Ücreti Muhasebesi

İstanbul'da Bahçelievler, Bakırköy, Bağcılar ve Çağlayan çevresinde dava ve icra takibi yürüten avukatların karşı taraf vekâlet ücretlerini dosya bazında takip etmesi önemlidir.

Özellikle ödeme yapanın şirket veya bireysel borçlu olması, icra tahsilatının şekli ve mahkeme kararındaki KDV ifadesi kontrol edilmelidir.

22. Bimüşavir ile Karşı Taraf Vekâlet Ücreti Vergi Takibi

Bimüşavir olarak İstanbul Bahçelievler merkezli mali müşavirlik hizmetlerimiz kapsamında:

• Karşı taraf vekâlet ücreti KDV hesaplamaları,

• Gelir vergisi stopajı kontrolü,

• İcra dosyası tahsilatlarının ayrıştırılması,

• e-SMM belge düzeni,

• KDV ve gelir vergisi beyannameleri,

• Defter-Beyan kayıtları,

• Avukatlık bürosu muhasebe süreçleri

konularında destek sunuyoruz.

Karşı taraf vekâlet ücretlerinde yanlış KDV veya stopaj hesaplamasını önlemek için Bimüşavir ile iletişime geçebilirsiniz.

Bimüşavir – https://bimusavir.tr

23. Resmî Kaynaklar

1. Gelir İdaresi Başkanlığı – 311 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği

https://gib.gov.tr/mevzuat/kanun/433/teblig/6679

2. Gelir İdaresi Başkanlığı – Vekâlet Ücretinin Üçüncü Kişilerce Ödenmesi, 31.07.2024

https://gib.gov.tr/mevzuat/kanun/433/ozelge/23511

3. Gelir İdaresi Başkanlığı – Vekâlet Ücretlerinin Vergilendirilmesi ve Belge Düzeni

https://gib.gov.tr/mevzuat/kanun/433/ozelge/23524

4. Gelir İdaresi Başkanlığı – e-Belge Portalı

https://ebelge.gib.gov.tr

5. Türkiye Barolar Birliği – Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi

https://www.barobirlik.org.tr

Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. KDV oranı, stopaj sorumluluğu, ödeme yöntemi ve makbuzun muhatabı somut olayın özelliklerine göre belirlenmelidir.