Avukat Serbest Meslek Makbuzu Nasıl Kesilir? 2026 KDV ve Stopaj Rehberi

2026 yılında serbest çalışan avukatların en sık karşılaştığı muhasebe işlemlerinden biri, müvekkillerinden tahsil ettikleri vekâlet ve danışmanlık ücretleri için serbest meslek makbuzu düzenlemektir.

Özellikle şirket müvekkillerine kesilen makbuzlarda gelir vergisi stopajı, hukuki danışmanlık hizmetlerinde KDV tevkifatı ve mahkemelerce hükmedilen karşı taraf vekâlet ücretlerinde belge düzeni önem taşır.

Avukatlar, serbest meslek faaliyetleri kapsamında yaptıkları tahsilatları mevzuata uygun serbest meslek makbuzuyla belgelendirmek zorundadır. e-Serbest Meslek Makbuzu (e-SMM), bu belgenin elektronik ortamda düzenlenen şeklidir.

Bu rehberde 2026 yılında avukat e-SMM düzenleme adımlarını, KDV ve stopaj hesaplamalarını ve sık karşılaşılan örnekleri açıklıyoruz.

1. Avukat Serbest Meslek Makbuzu Nedir?

Serbest meslek makbuzu, avukatın bağımsız mesleki faaliyeti karşılığında yaptığı tahsilatı belgeleyen resmî belgedir.

Vergi Usul Kanunu'nun 236. maddesi kapsamında serbest meslek erbabının mesleki faaliyetine ilişkin tahsilatlarını makbuzla belgelendirmesi gerekir.

Elektronik serbest meslek makbuzu, kâğıt makbuzla aynı hukuki niteliğe sahiptir.

Avukatın müvekkili bir şirket, gerçek kişi veya başka bir kurum olabilir. Ancak makbuzda uygulanacak stopaj ve KDV tevkifatı, ödemenin niteliğine ve alıcının durumuna göre değişir.

2. Avukatlar e-SMM Kullanmak Zorunda mı?

Evet. Vergiden muaf olmayan serbest meslek erbabı avukatlar e-SMM yükümlülüğü kapsamındadır.

509 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği uyarınca yeni faaliyete başlayanların işe başladıkları ayı izleyen üçüncü ayın sonuna kadar e-SMM uygulamasına dahil olmaları gerekir.

Örneğin Ekim 2026'da işe başlayan bir avukat için genel geçiş süresi Ocak 2027 sonudur.

Bu tarihe kadar belge düzenleme yükümlülüğü devam eder. Geçiş tarihinden sonra ise tebliğdeki istisnai durumlar dışında e-SMM düzenlenmelidir.

3. Avukat e-SMM Nasıl Kesilir?

e-SMM düzenlemek için öncelikle uygulamaya kayıtlı olunmalıdır.

Makbuz düzenleme işlemi genel olarak şu aşamalardan oluşur:

1. GİB e-SMM portalına veya kullanılan özel entegratörün sistemine giriş yapılır.

2. Yeni serbest meslek makbuzu oluşturma ekranı açılır.

3. Müvekkilin adı, soyadı veya unvanı ile gerekli vergi bilgileri girilir.

4. Sunulan avukatlık hizmeti açıklanır.

5. Brüt hizmet bedeli veya ilgili hesaplama türü seçilir.

6. Hizmete uygun KDV oranı belirlenir.

7. Ödeme yapanın durumuna göre gelir vergisi stopajı seçilir.

8. Gerekli ise KDV tevkifatı uygulanır.

9. Hesaplanan tutarlar kontrol edilir.

10. Makbuz elektronik olarak düzenlenir ve muhatabına iletilir.

İşlem tamamlanmadan önce özellikle net tahsilat tutarı ile brüt hizmet bedelinin karıştırılmadığından emin olunmalıdır.

4. Avukat e-SMM Düzenlerken Hangi Bilgiler Girilir?

Makbuzda avukatın kimlik ve vergi bilgileri, müvekkilin bilgileri, hizmet açıklaması, tahsilat tarihi ve tutarı bulunmalıdır.

Ayrıca işlem kapsamına göre:

• Brüt serbest meslek ücreti,

• Gelir vergisi stopaj oranı,

• Gelir vergisi stopaj tutarı,

• KDV oranı,

• Hesaplanan KDV,

• KDV tevkifat oranı,

• Tevkif edilen KDV,

• Net tahsilat

alanları kullanılır.

Hizmet açıklamasında yalnızca “avukatlık hizmeti” yazılması yerine işlemi ayırt etmeye yardımcı olacak, müvekkil gizliliğini ihlal etmeyen bir açıklama tercih edilebilir.

5. Avukatlarda KDV Oranı %10 mu, %20 mi?

Avukatlık hizmetlerinde genel KDV oranı %20'dir.

Ancak mevzuatta sayılan belirli hizmetlerde %10 indirimli KDV oranı uygulanır.

Bu kapsamda:

• Aile mahkemelerinin görev alanına giren dava ve işler,

• Tüketici mahkemelerinin görev alanına giren dava ve işler,

• Çocuk mahkemelerinin görev alanına giren dava ve işler,

• Vesayet davaları ve işleri,

• Bu davalara bağlı kanun yolları,

• İş uyuşmazlıklarında dava şartı arabuluculuk,

• Düzenlemede belirtilen ilgili ilamlı icra takipleri,

• Adli yardım ve adli müzaharet kapsamında verilen ilgili hizmetler

yer almaktadır.

Her dava veya icra dosyası otomatik olarak %10 KDV kapsamında değildir.

6. Avukatlarda %20 Stopaj Nasıl Hesaplanır?

Gelir Vergisi Kanunu'nun 94. maddesi kapsamında tevkifat sorumlusu olan kişi ve kurumların avukatlara yaptıkları serbest meslek ödemelerinde genel olarak %20 gelir vergisi stopajı uygulanır.

Stopaj, KDV hariç brüt serbest meslek ücreti üzerinden hesaplanır.

Örneğin 10.000 TL brüt hizmet bedelinde stopaj 2.000 TL'dir.

Bu kesinti, avukatın gelir vergisine ilişkin peşin vergi niteliğindedir ve ilgili şartlarla yıllık vergisinden mahsup edilebilir.

Ancak her müvekkil gelir vergisi stopajı yapmakla yükümlü değildir.

7. Şirket Müvekkiline Serbest Meslek Makbuzu Örneği

Bir avukatın şirkete sunduğu, genel %20 KDV'ye tabi ve KDV tevkifatı bulunmayan hizmet için 10.000 TL brüt ücret belirlediğini varsayalım.

Açıklama	Tutar
Brüt hizmet bedeli	10.000 TL
KDV (%20)	2.000 TL
Gelir vergisi stopajı (%20)	2.000 TL
Avukata ödenecek net tutar	10.000 TL

Şirketin stopaj sorumlusu olduğu varsayılmıştır.

Bu örnekte 2.000 TL gelir vergisi stopajı şirket tarafından beyan edilir. Avukat ise kendi KDV ve gelir vergisi yükümlülüklerini ayrıca takip eder.

8. Bireysel Müvekkile Stopajsız Makbuz Nasıl Kesilir?

Stopaj sorumluluğu bulunmayan bireysel müvekkile düzenlenen makbuzda gelir vergisi stopajı uygulanmaz.

Örneğin 10.000 TL brüt ücret ve %20 KDV üzerinden:

• Brüt hizmet bedeli: 10.000 TL.

• KDV: 2.000 TL.

• Gelir vergisi stopajı: 0 TL.

• Tahsilat: 12.000 TL.

Ancak müvekkilin gerçek kişi olması her durumda stopaj yapılmayacağı anlamına gelmez. Ödemeyi ticari faaliyeti kapsamında yapan ve tevkifat sorumluluğu bulunan gerçek kişilerde durum farklı olabilir.

9. %10 KDV'li Avukat Makbuzu Örneği

Aile mahkemesinin görev alanına giren bir hizmet için 10.000 TL brüt ücret belirlendiğini varsayalım.

Müvekkilin gelir vergisi stopajı yapma yükümlülüğü bulunmuyorsa:

• Hizmet bedeli: 10.000 TL.

• KDV (%10): 1.000 TL.

• Stopaj: 0 TL.

• Net tahsilat: 11.000 TL.

İndirimli KDV uygulanabilmesi için hizmetin ilgili mevzuat kapsamında bulunması gerekir.

Yalnızca müvekkilin bireysel olması KDV oranını değiştirmez.

10. Avukatlarda KDV Tevkifatı Nedir?

KDV tevkifatı, hesaplanan KDV'nin belirli bir bölümünün hizmeti alan tarafından sorumlu sıfatıyla beyan edilmesidir.

Gelir vergisi stopajından farklıdır.

Avukatların hukuki danışmanlık hizmetlerinde, KDV Genel Uygulama Tebliği'nde tanımlanan alıcılara verilen hizmetlerde 9/10 oranında KDV tevkifatı gündeme gelebilir.

Buna karşılık avukatların yargı mercileri önünde yürüttükleri dava ve icra hizmetleri, danışmanlık hizmetlerine ilişkin bu tevkifat düzenlemesinin prensip olarak dışındadır.

Ancak belirlenmiş bazı alıcılara sunulan diğer hizmetler için farklı KDV tevkifatı hükümleri bulunabilir.

Dolayısıyla işlem türü ve alıcı birlikte değerlendirilmelidir.

11. Hukuki Danışmanlıkta 9/10 KDV Tevkifatı Örneği

Belirlenmiş alıcı kapsamındaki bir kuruma 10.000 TL brüt hukuki danışmanlık hizmeti verildiğini varsayalım.

Hizmetin %20 KDV'ye ve %20 gelir vergisi stopajına tabi olduğunu, KDV tevkifatına ilişkin diğer şartların da sağlandığını kabul edelim.

Açıklama	Tutar
Brüt hizmet bedeli	10.000 TL
Hesaplanan KDV (%20)	2.000 TL
KDV tevkifatı (9/10)	1.800 TL
Gelir vergisi stopajı (%20)	2.000 TL
Avukata ödenecek tutar	8.200 TL

Bu örnekte alıcı, 1.800 TL KDV'yi sorumlu sıfatıyla beyan eder. Avukatın makbuzunda kalan 200 TL KDV, kendi KDV işlemlerinde dikkate alınır.

Önemli: Bu örnek her şirket müvekkiline uygulanmaz. Alıcının tevkifat kapsamı, hizmetin niteliği ve yürürlükteki tevkifat sınırı kontrol edilmelidir.

12. Avukatlık ve Danışmanlık Aynı Sözleşmedeyse Ne Olur?

Bir sözleşmede dava takibi ile hukuki danışmanlık birlikte bulunabilir.

KDV Genel Uygulama Tebliği'ne göre avukatlık ve danışmanlık hizmetleri ayrı ayrı ücretlendirilmemişse, ilgili tevkifat koşulları kapsamında toplam sözleşme bedeli üzerinden KDV tevkifatı uygulanması gündeme gelir.

Bu nedenle hizmetlerin niteliğinin ve ücretlerinin sözleşmede açıkça belirlenmesi önemlidir.

Sözleşme düzeni, vergi yükümlülüklerini ortadan kaldırmak amacıyla değil, fiilen sunulan hizmetleri doğru göstermek amacıyla oluşturulmalıdır.

13. Karşı Taraf Vekâlet Ücretinde Makbuz Kime Kesilir?

Mahkeme veya icra dosyasında hükmedilen karşı taraf vekâlet ücretinde makbuzun kime düzenleneceği, ödemenin yapılış biçimine göre belirlenir.

Davayı kaybeden borçlu, karşı taraf vekâlet ücretini doğrudan avukata ödüyorsa serbest meslek makbuzu borçlu adına düzenlenir.

Ödeme icra ve iflas müdürlüğü aracılığıyla avukata yapılıyorsa da makbuzun borçlu adına düzenlenmesi gerekir.

Buna karşılık ücretin önce davayı kazanan tarafa ödenmesi ve ardından avukata aktarılması halinde belge düzeni farklılaşabilir.

Bu nedenle yalnızca paranın avukatın banka hesabına nereden geldiğine bakılarak işlem yapılmamalıdır.

14. Karşı Taraf Vekâlet Ücretinde KDV Dahil Hesaplama

Mahkeme kararında KDV'nin ayrıca belirtilmediği durumlarda hükmedilen vekâlet ücreti KDV dahil kabul edilir.

Örneğin %20 KDV'ye tabi bir işlemde hükmedilen ve tahsil edilen toplam tutar 12.000 TL ise:

• KDV dahil toplam: 12.000 TL.

• KDV hariç hizmet bedeli: 10.000 TL.

• İç yüzdeyle hesaplanan KDV: 2.000 TL.

Gelir vergisi stopajı söz konusuysa KDV hariç tutar esas alınır.

Ancak bu hesaplama, karşı tarafın stopaj sorumluluğunu veya KDV tevkifatı şartlarını kendiliğinden belirlemez.

15. Karşı Taraf Vekâlet Ücretinde Stopaj Yapılır mı?

Karşı taraf vekâlet ücretini ödeyen kişi veya kurum, Gelir Vergisi Kanunu'nun 94. maddesi kapsamında tevkifat sorumlusuysa gelir vergisi stopajı gündeme gelebilir.

Tevkifat sorumluluğu bulunmayan kişiler tarafından yapılan ödemelerde ise gelir vergisi stopajı yapılmaz.

İcra dosyasına ödeme yapılması, tek başına stopaj yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.

Bu nedenle ödeme yapanın statüsü ve ödemenin niteliği incelenmelidir.

16. Karşı Taraf Vekâlet Ücretinde KDV Tevkifatı Var mı?

Karşı taraf vekâlet ücretlerinde KDV tevkifatı değerlendirmesi, normal hukuki danışmanlık hizmetlerinden farklıdır.

Özellikle belirlenmiş alıcılara verilen hizmetlerde KDV Genel Uygulama Tebliği'nin diğer hizmetlere ilişkin hükümleri gündeme gelebilir.

Bununla birlikte her karşı taraf vekâlet ücretine otomatik olarak 5/10 veya 9/10 KDV tevkifatı uygulanmaz.

Ödeme yapanın niteliği, hizmetin kapsamı ve ilgili tebliğ hükümleri birlikte kontrol edilmelidir.

17. Brüt Ücret, Net Ücret ve Net Tahsilat Farkı

Serbest meslek makbuzunda kullanılan hesaplama yöntemi, sonucun doğru çıkması açısından önemlidir.

Brüt ücret, KDV eklenmeden ve gelir vergisi stopajı düşülmeden önceki hizmet bedelidir.

Net ücret, gelir vergisi stopajı düşüldükten sonraki ücret tutarıdır.

Net tahsilat ise ilgili KDV ve kesintiler de dikkate alındığında avukatın fiilen tahsil ettiği tutardır.

GİB e-SMM portalı, seçilen hesaplama türüne ve girilen vergi oranlarına göre diğer alanların otomatik hesaplanmasını desteklemektedir.

Ancak hesaplama türü yanlış seçilirse otomatik hesaplanan tutar da hatalı olabilir.

18. Avukat Serbest Meslek Makbuzu Ne Zaman Kesilir?

Serbest meslek kazancında tahsilat esası önemlidir.

Vergi Usul Kanunu'nun 236. maddesi uyarınca serbest meslek erbabı, mesleki faaliyetine ilişkin tahsilatını makbuzla belgelendirir.

Dolayısıyla makbuz düzenleme zamanı belirlenirken tahsilatın gerçekleşip gerçekleşmediği dikkate alınmalıdır.

Peşin alınan ücretler, taksitli tahsilatlar ve avanslar bakımından işlemin gerçek niteliği ayrıca değerlendirilmelidir.

Hizmetin tamamlanma tarihi ile tahsilat tarihi her zaman aynı olmayabilir.

19. e-SMM İptali ve Hatalı Makbuz Düzenleme

e-SMM düzenlenirken yanlış KDV oranı, hatalı stopaj veya yanlış müvekkil bilgisi girilebilir.

Bu durumda kullanılan elektronik sistemin iptal ve düzeltme yöntemleri ile ilgili mevzuat dikkate alınmalıdır.

Makbuzun yalnızca sistem ekranından silinmesi, her durumda hukuken geçerli bir iptal anlamına gelmez.

Hatalı belgenin düzeltilmesinde tahsilatın gerçek durumu ve muhasebe kayıtlarıyla uyum önemlidir.

20. Avukat e-SMM İşlemlerinde En Sık Yapılan Hatalar

Avukatlık bürolarında sık karşılaşılan hatalar şunlardır:

1. Her hizmette otomatik %20 KDV seçilmesi.

2. Stopaj sorumluluğu bulunmayan bireysel müvekkile %20 stopaj uygulanması.

3. Gelir vergisi stopajı ile KDV tevkifatının karıştırılması.

4. Dava takibi ile hukuki danışmanlığın aynı tevkifat kapsamında değerlendirilmesi.

5. Karşı taraf vekâlet ücretinde yanlış kişi adına makbuz düzenlenmesi.

6. KDV dahil mahkeme kararında iç yüzde hesabının yapılmaması.

7. Brüt ücret yerine net tahsilatın yanlış alana girilmesi.

Bu hatalar hem avukatın hem de ödeme yapan müvekkilin vergi kayıtlarını etkileyebilir.

21. İstanbul'da Avukat e-SMM ve Muhasebe Hizmetleri

İstanbul'da Bahçelievler, Bakırköy, Bağcılar ve Çağlayan çevresinde faaliyet gösteren avukatlar için e-SMM işlemlerinin doğru yürütülmesi önemlidir.

Özellikle şirketlere hukuki danışmanlık veren, çok sayıda icra dosyası takip eden veya karşı taraf vekâlet ücreti tahsil eden avukatlarda belge düzeni daha karmaşık hale gelebilir.

Bimüşavir olarak İstanbul Bahçelievler merkezli mali müşavirlik hizmetlerimiz kapsamında:

• e-SMM sistemine geçiş,

• Serbest meslek makbuzu hesaplamaları,

• KDV ve gelir vergisi stopajı kontrolü,

• KDV tevkifatı değerlendirmesi,

• Karşı taraf vekâlet ücretlerinin muhasebeleştirilmesi,

• Defter-Beyan kayıtları,

• KDV ve gelir vergisi beyannameleri

konularında destek sunuyoruz.

Avukatlık büronuzun e-SMM ve muhasebe süreçlerini düzenli takip etmek için Bimüşavir ile iletişime geçebilirsiniz.

Bimüşavir – https://bimusavir.tr

22. Resmî Kaynaklar

1. Gelir İdaresi Başkanlığı – e-SMM Hesaplama Açıklaması

https://ebelge.gib.gov.tr/dosyalar/ELEKTRONIK_SERBEST_MESLEK_MAKBUZU.pdf

2. Gelir İdaresi Başkanlığı – Serbest Meslek Makbuzu Hesaplama

https://dijital.gib.gov.tr/hesaplamalar/SmmMeslekMakbuzuHesaplama

3. Gelir İdaresi Başkanlığı – 509 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği ve e-SMM Geçişi

https://gib.gov.tr/mevzuat/kanun/434/ozelge/26369

4. Gelir İdaresi Başkanlığı – Avukatlık Hizmetlerinde KDV Oranı

https://gib.gov.tr/mevzuat/kanun/436/ozelge/38775

5. Gelir İdaresi Başkanlığı – KDV Genel Uygulama Tebliği

https://gib.gov.tr/mevzuat/kanun/436/teblig/9108

6. Gelir İdaresi Başkanlığı – Vekâlet Ücretlerinde Vergilendirme ve Belge Düzeni

https://gib.gov.tr/mevzuat/kanun/433/teblig/6679

7. Gelir İdaresi Başkanlığı – 2026 Serbest Meslek Kazancı Rehberi

https://cdn.gib.gov.tr/api/gibportal-file/file/getFile?objectKey=DUYURU%2FUNIVERSAL%2F2026%2F2026_Serbest_Meslek_Kazanci.pdf

Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. KDV oranı, gelir vergisi stopajı ve KDV tevkifatı, somut hizmetin ve ödeme yapanın niteliğine göre değerlendirilmelidir.