2026 Mimar ve Mühendislerin Vergi, KDV ve e-SMM İşlemleri

2026 yılında kendi adına proje, tasarım, teknik danışmanlık veya mühendislik hizmeti sunan mimar ve mühendisler için vergi yükümlülüklerinin doğru belirlenmesi büyük önem taşır.

Özellikle serbest meslek ile şirket faaliyeti arasındaki fark, e-Serbest Meslek Makbuzu düzenlenmesi, gelir vergisi stopajı ve KDV tevkifatı uygulamaları sıkça karıştırılmaktadır.

Bu rehberde mimarlık ve mühendislik ofisi açılışından başlayarak vergilendirme, giderler ve SGK işlemlerini açıklıyoruz.

1. Mimar ve Mühendisler Serbest Meslek Erbabı mıdır?

Gelir Vergisi Kanunu'nun 65. maddesine göre serbest meslek faaliyeti; sermayeden ziyade kişisel mesaiye, mesleki bilgiye veya uzmanlığa dayanan, ticari mahiyette olmayan ve işverene bağlı olmadan yürütülen faaliyettir.

Kendi adına bağımsız proje ve danışmanlık hizmeti sunan mimar veya mühendis, faaliyetin gerçek niteliğine göre serbest meslek erbabı olarak vergilendirilebilir.

Ancak bir mimarın veya mühendisin yaptığı her iş otomatik olarak serbest meslek faaliyeti değildir. İnşaat taahhüdü, mal satışı veya organizasyonun ticari nitelik kazanması halinde farklı vergilendirme hükümleri gündeme gelebilir.

2. Mimarlık ve Mühendislik Ofisi Nasıl Açılır?

Bağımsız çalışan mimar veya mühendis için öncelikle faaliyetin kapsamı belirlenmelidir.

Vergi mükellefiyeti açılışında işyeri adresi, uygun faaliyet kodu ve elektronik belge yükümlülükleri değerlendirilir.

Mimarlık ve mühendislik projelerinde meslek odası üyeliği, büro tescili, proje imza yetkisi ve ilgili idari şartlar ayrıca önem taşır.

Vergi levhası almak, her türlü teknik projeyi imzalama veya onaylatma yetkisi vermez. Mesleki yetki koşulları ilgili oda ve idare üzerinden kontrol edilmelidir.

3. Şahıs Olarak mı, Limited Şirketle mi Çalışılmalı?

Kendi adına mesleki uzmanlık hizmeti veren gerçek kişi ile limited şirket bünyesinde hizmet sunan işletmenin vergilendirilmesi farklıdır.

Şirket kuruluşu, mesleki yetki ve oda kayıt yükümlülüklerini ortadan kaldırmaz.

4. Mimar ve Mühendislerin KDV Oranı Kaçtır?

2026 yılında genel orana tabi mimarlık, mühendislik, proje çizimi ve teknik danışmanlık hizmetlerinde %20 KDV uygulanır.

Örneğin bir mimarın KDV hariç 30.000 TL proje çizim hizmeti vermesi halinde:

Ancak alıcının statüsü ve hizmetin niteliği nedeniyle KDV tevkifatı uygulanıyorsa tahsilat hesabı değişir.

 

5. Mimar ve Mühendislerde Gelir Vergisi Stopajı

Gelir Vergisi Kanunu'nun 94. maddesi kapsamında tevkifat yapmakla yükümlü kişiler tarafından yapılan olağan serbest meslek ödemelerinde genel stopaj oranı %20'dir.

Örneğin bir mühendis, stopaj sorumlusu şirkete KDV hariç 30.000 TL danışmanlık hizmeti verdiğinde:

Bu örnekte KDV tevkifatı bulunmadığı varsayılmıştır.

Stopajı hizmeti alan şirket beyan eder. Bağımsız mimar veya mühendis, kesilen vergiyi ilgili koşullarla yıllık gelir vergisi hesabında mahsup edebilir.

Bireysel konut sahibine verilen ve stopaj sorumluluğu doğurmayan hizmetlerde ise genel olarak gelir vergisi stopajı uygulanmaz.

6. Mimarlık ve Mühendislik Hizmetlerinde KDV Tevkifatı

Bu meslek gruplarında en dikkat edilmesi gereken konu KDV tevkifatıdır.

KDV Genel Uygulama Tebliği'nde yapım işleriyle birlikte verilen mimarlık, mühendislik ve etüt-proje hizmetleri ile bağımsız olarak sunulan proje ve danışmanlık hizmetleri farklı bölümlerde düzenlenmiştir.

Bu nedenle bir mimarın müstakil proje çizmesiyle bir inşaat sözleşmesi kapsamında mühendislik hizmeti sunması aynı şekilde değerlendirilmeyebilir.

Tevkifat uygulamasında hizmetin niteliği, alıcının tevkifat sorumlusu olup olmadığı, işlem bedeli ve güncel oranlar birlikte kontrol edilmelidir.

 

Önemli: Gelir vergisi stopajı ile KDV tevkifatı ayrı uygulamalardır. Aynı işlemde ikisi birden bulunabilir.

7. Mimar ve Mühendisler e-SMM Kesmek Zorunda mı?

Bağımsız serbest meslek kazancı elde eden mimar ve mühendisler, mesleki tahsilatlarını e-Serbest Meslek Makbuzuyla belgelendirir.

Makbuzda müşterinin bilgileri, hizmet açıklaması, brüt bedel, KDV ve varsa gelir vergisi stopajı ile KDV tevkifatı gösterilir.

Örneğin “Mimari avan proje hizmet bedeli” veya “Statik proje hazırlama hizmet bedeli” gibi, gerçek işlemi açıklayan ifadeler kullanılabilir.

Limited şirket tarafından sunulan hizmetlerde ise şirket adına fatura düzenlenir.

8. Proje Bedeli Tahsil Edilmeden Makbuz Kesilir mi?

Serbest meslek kazancında genel olarak tahsilat esası geçerlidir.

Ancak KDV açısından vergiyi doğuran olay, hizmetin ifasıyla tahsilattan önce meydana gelebilir.

Örneğin proje tamamlanıp teslim edildiği halde müşteri ödeme yapmamışsa, gelir vergisi açısından tahsilat ve KDV açısından hizmetin ifası ayrı değerlendirilmelidir.

Bu nedenle sözleşme, proje teslim tutanağı, hakediş ve banka tahsilatları birlikte takip edilmelidir.

9. Mimar ve Mühendisler Hangi Giderleri Vergiden Düşebilir?

Gelir Vergisi Kanunu'nun 68. maddesi kapsamında mesleki faaliyetle bağlantılı ve kanuni koşulları sağlayan giderler dikkate alınabilir.

Bunlara örnek olarak ofis kirası, elektrik, internet, bilgisayar, çizim yazılımları, plotter, yazıcı, mesleki oda aidatları ve teknik yayınlar gösterilebilir.

AutoCAD, Revit ve benzeri mesleki yazılım giderlerinde lisansın niteliği ve kullanım süresi dikkate alınmalıdır.

Bilgisayar ve diğer demirbaşlar için doğrudan gider yazma veya amortisman hükümleri uygulanabilir.

Binek otomobil giderlerinde ise özel indirim sınırlamaları bulunmaktadır.

10. Home Office Mimarlık ve Mühendislik Faaliyeti

Kendi evinden proje hazırlayan mimar veya mühendis için home office vergi kaydı belirli koşullarla mümkün olabilir.

Ancak vergi kaydı ile meslek odasının büro tescil şartları birbirinden farklıdır.

Gelir Vergisi Kanunu'nun 68. maddesinde, ikametgâhının bir kısmını işyeri olarak kullanan serbest meslek erbabına ilişkin kira, ısıtma ve aydınlatma giderleri için özel hükümler bulunmaktadır.

Evden çalışanların kira stopajı, gider belgeleri ve işyeri kullanım koşullarını kuruluş öncesinde değerlendirmesi gerekir.

11. Mimar ve Mühendislerde Bağ-Kur ve SGK

Bağımsız serbest meslek faaliyeti nedeniyle 4/b sigortalılık yükümlülüğü gündeme gelebilir.

Başka bir işyerinde 4/a kapsamında çalışan mimar veya mühendisin durumu, sigortalılık çakışması kuralları çerçevesinde ayrıca incelenmelidir.

Ofiste teknik ressam, mühendis, sekreter veya diğer personel çalıştırılıyorsa SGK işyeri tescili, işe giriş bildirgeleri, bordro ve prim yükümlülükleri doğar.

12. Mimarlık ve Mühendislik Muhasebesinde Yapılan Hatalar

En sık yapılan hatalar arasında her proje hizmetine aynı KDV tevkifatının uygulanması, serbest meslek faaliyeti ile ticari faaliyetin karıştırılması ve tahsilatların eksik belgelendirilmesi bulunmaktadır.

Ayrıca müşteriden alınan proje avansları, başka uzmanlara yaptırılan işler ve meslek odası giderlerinin yanlış kaydedilmesi de sorun oluşturabilir.

Yalnızca e-SMM açıklamasını değiştirerek işlemin gerçek niteliğini veya KDV tevkifatı yükümlülüğünü değiştirmek mümkün değildir.

13. İstanbul'da Mimarlık ve Mühendislik Ofisi Açmak

Bahçelievler, Bakırköy ve Bağcılar çevresinde bağımsız mimarlık veya mühendislik ofisi açmayı planlayanlar için vergi kaydı, meslek odası işlemleri ve proje yetkileri birlikte değerlendirilmelidir.

Proje hizmeti, teknik danışmanlık, yapı denetimi ve inşaat taahhüdü farklı yükümlülüklere tabi olabileceğinden faaliyet alanı kuruluş aşamasında netleştirilmelidir.

14. Bimüşavir ile Mimar ve Mühendis Muhasebesi

Bimüşavir, İstanbul Bahçelievler merkezli mali müşavirlik hizmetleri kapsamında bağımsız çalışan mimar ve mühendislerin vergi ve muhasebe süreçlerine destek sunmaktadır.

Serbest meslek mükellefiyetinin açılması, e-SMM işlemleri, KDV ve gelir vergisi beyannameleri, gider kayıtları, personel SGK işlemleri ve şirketleşme seçenekleri bu süreçlerin önemli parçalarıdır.

Mimarlık veya mühendislik ofisi açmayı planlıyorsanız ya da mevcut faaliyetinizin muhasebe işlemleri hakkında destek arıyorsanız Bimüşavir ile iletişime geçebilirsiniz.

Bimüşavir — Bir müşavirle işler daha kolay.

https://bimusavir.tr