Diyetisyen hizmetlerinde tek bir KDV oranı yoktur. Hizmet, ilgili uzman hekimin teşhisine ve tedavi için yönlendirmesine bağlı olarak veriliyorsa %10, bunun dışında bağımsız olarak verilen beslenme danışmanlığı ve diyet programlarında genel oran olan %20 KDV gündeme gelir. Yalnızca diyetisyen olmak ya da ruhsat sahibi olmak, bütün hizmetlerin %10 oranına tabi olduğu anlamına gelmez.
Bu yazıda oranların dayanağını, hangi hizmete hangi oranın uygulanabileceğini, makbuz örneklerini ve sık yapılan hataları anlatıyoruz. Oranlar genel bilgidir; makbuz düzenlemeden önce güncel mevzuatı ve kendi durumunuzu kontrol edin.
Diyetisyen hizmetlerinde KDV oranının dayanağı nedir?
KDV oranları 2007/13033 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile belirlenir. 10 Temmuz 2023'ten bu yana yürürlükte olan düzenlemeye göre listelerde yer almayan işlemlerde genel oran %20, Karara ekli (II) sayılı listedeki işlemlerde %10 uygulanır.
(II) sayılı listenin B bölümünün 21. sırasında şu hizmetler sayılır: İlgili bakanlıklar ya da kanunlarla izin verilen gerçek veya tüzel kişiler tarafından yerine getirilen insan veya hayvan sağlığına yönelik koruyucu hekimlik, teşhis, tedavi ve rehabilitasyon hizmetleri.
Diyetisyen hizmetinin bu sıraya girip girmediği, hizmetin niteliğine göre değerlendirilir. Gelir İdaresi Başkanlığı, sağlık meslek mensuplarının hizmetlerine ilişkin güncel bir özelgesinde (1 Nisan 2026, fizyoterapist hizmetleri), Sağlık Meslek Hizmet Birimi Ruhsat Belgesinin tek başına yeterli olmadığını; ilgili uzman tabibin teşhisine ve tedavi yönlendirmesine bağlı olarak verilen hizmetlerde %10, bunun dışındaki hizmetlerde genel oranın uygulanacağını açıklamıştır. Diyetisyenler de sağlık meslek mensubu olduğundan, aynı ölçütün diyetisyen hizmetlerinde de esas alınması beklenir.
Özelgeler, başvuru sahibinin somut durumuna ilişkin görüşlerdir. Sizin hizmet modelinizde tereddüt varsa kendi adınıza özelge talep etmek en güvenli yoldur.
Hangi diyetisyen hizmetine hangi oran uygulanır?
| Hizmet türü | Genel değerlendirme |
|---|---|
| Uzman hekimin teşhisi ve yönlendirmesiyle verilen tıbbi beslenme tedavisi (ör. diyabet, böbrek hastalığı) | %10 gündeme gelebilir |
| Hekim yönlendirmesi olmadan verilen kilo verme, sporcu beslenmesi, sağlıklı yaşam programları | Genel olarak %20 |
| Online beslenme danışmanlığı ve diyet listesi paketleri | Hizmetin niteliğine göre; çoğunlukla %20 |
| Kurumsal beslenme eğitimi, seminer, şirketlere danışmanlık | Genel olarak %20 |
| Takviye ürün, kitap, tartı gibi mal satışları | Malın kendi KDV oranı |
Belirleyici olan, hizmetin bir hastalığın teşhis ve tedavisine yönelik olup olmadığı ve bunun uzman hekim yönlendirmesine dayanıp dayanmadığıdır. Danışanın sizi kendi isteğiyle bulması ve kilo vermek istemesi, tek başına tedavi hizmeti sayılmaz.
Hekim yönlendirmesi nasıl belgelenir?
%10 oranını uyguladığınız hizmetlerde, yönlendirmenin varlığını gösteren belgeleri saklamanız önemlidir. Hekimin raporu, sevk yazısı ya da tedavi planına ilişkin yazılı belge danışan dosyasında tutulmalıdır.
- Yönlendirmenin tarihi ve hangi tanıya ilişkin olduğu,
- Verilen hizmetin tedaviyle bağlantısı,
- Makbuz açıklamasında hizmetin niteliği.
Kişisel sağlık verisi içeren bu belgelerin KVKK kurallarına uygun saklanması da ayrıca gereklidir.
Makbuz örnekleri: %10 ve %20 KDV hesabı
Aşağıdaki örneklerde rakamlar temsilidir; hizmet bedeli KDV hariç 2.000 TL kabul edilmiştir.
| Açıklama | %10 KDV | %20 KDV |
|---|---|---|
| Hizmet bedeli (KDV hariç) | 2.000 TL | 2.000 TL |
| KDV | 200 TL | 400 TL |
| Danışandan alınan toplam | 2.200 TL | 2.400 TL |
Bireysel danışana kesilen e-Serbest Meslek Makbuzunda gelir vergisi stopajı yapılmaz. Hizmeti bir şirkete ya da stopaj sorumlusu bir kuruma verdiğinizde ise serbest meslek ödemesi üzerinden genel olarak %20 gelir vergisi stopajı kesilir; KDV ise ayrıca hesaplanır.
Şirkete verilen hizmette örnek
KDV hariç 10.000 TL kurumsal beslenme eğitimi (%20 KDV) için: KDV 2.000 TL, gelir vergisi stopajı 2.000 TL. Şirketin size ödeyeceği net tutar 10.000 + 2.000 - 2.000 = 10.000 TL olur; kesilen stopajı şirket vergi dairesine yatırır ve siz yıllık beyannamenizde mahsup edersiniz.
Diyetisyen e-SMM'ye geçmek zorunda mı?
Serbest meslek erbabı diyetisyenler, makbuzlarını e-Serbest Meslek Makbuzu olarak düzenler. İşe yeni başlayanlar için genel kural, işe başlanan ayı izleyen üçüncü ayın sonuna kadar e-SMM'ye geçmektir. Geçişten önce de tahsilatlar belgesiz bırakılamaz.
Makbuzda hizmetin açıklaması, danışan bilgisi, KDV oranı ve tutarı ile varsa stopaj ayrı ayrı yer almalıdır. Açıklamanın oranla uyumlu olması önemlidir: "tıbbi beslenme tedavisi, hekim yönlendirmesi" ile "kilo verme programı" farklı oranlara karşılık gelir.
Sık yapılan hatalar
- Bütün hizmetlere %10 uygulamak: Ruhsat ya da diploma tek başına indirimli oran için yeterli değildir.
- Paket fiyatı içinde mal ve hizmeti ayırmamak: Takviye ürün satışını danışmanlık bedeline gömmek, oran hatasına yol açar.
- Yönlendirme belgesini saklamamak: İnceleme sırasında %10 uygulamasının dayanağını gösteremezsiniz.
- Online paketlerde makbuz kesmemek: Platform ya da IBAN üzerinden alınan her tahsilat belgelendirilmelidir.
- Şirket müşterisinde stopajı unutmak: Net tahsilat ile makbuz tutarı uyuşmaz.
Yanlış oran uygulandıysa ne yapılır?
%20 yerine %10 uygulanan makbuzlarda eksik hesaplanan KDV, ilgili dönemin beyannamesinin düzeltilmesiyle ödenir ve gecikme faizi ile ceza riski doğabilir. Fazla KDV hesaplanan durumlarda ise düzeltme imkânı belgelere ve dönemine göre değerlendirilir. Fark ettiğiniz anda mali müşavirinizle birlikte geçmiş dönemleri taramanız, ceza riskini azaltır.
Diyetisyen ofisi açma, ruhsat ve maliyet konularını Diyetisyen Ofisi Açma Şartları ve Vergi Rehberi yazımızda ayrıntılı anlattık. Sağlık alanında çalışan serbest meslek sahiplerine yönelik hizmetlerimiz için Klinikler ve Sağlık Kuruluşları sayfamıza bakabilirsiniz.
BİMÜŞAVİR ile diyetisyen muhasebesi
BİMÜŞAVİR olarak diyetisyenlerin vergi açılışı, e-SMM kurulumu, hizmet türüne göre KDV oranının belirlenmesi ve beyanname süreçlerinde destek veriyoruz. Hizmet modelinizi birlikte değerlendirmek için bize WhatsApp'tan ya da iletişim sayfamızdan ulaşabilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Oranlar ve uygulamalar değişebilir; işlem yapmadan önce güncel mevzuatı ve kendi durumunuzu kontrol edin.


