E-fatura, faturanın alıcıya iletildiği tarihten itibaren 8 gün içinde iptal edilebilir. Ticari fatura senaryosunda iptal, alıcının e-fatura sistemi içinden vereceği ret yanıtıyla olur; temel faturada ise satıcı ya da alıcı GİB'in e-Fatura İptal/İtiraz Portalı'nda iptal talebi açar ve karşı taraf onaylarsa fatura iptal edilir. 8 gün dolduktan sonra sistem iptal talebine izin vermez.
Aşağıdaki bilgiler GİB'in Ocak 2025 tarihli e-Fatura Uygulaması İptal, İhtar/İtiraz Bildirim Kılavuzu'na (versiyon 1.2) dayanır. Genel bilgi niteliğindedir; faturanızın senaryosu ve hatanın türüne göre izlenecek yol değişebilir.
E-fatura iptali neden sıradan bir faturadan farklı?
Kâğıt faturada hatalı belgeyi geri alıp iptal etmek mümkündü. E-fatura ise düzenlendiği anda GİB sistemine kaydedilir ve alıcıya elektronik olarak ulaşır. Bu yüzden iptal, ancak sistemin tanıdığı yollarla yapılabilir.
Hukuki dayanak iki yerdedir. Türk Ticaret Kanunu'nun 21 inci maddesinin ikinci fıkrasına göre faturayı alan kişi, aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde içeriğine itiraz etmezse içeriği kabul etmiş sayılır. 526 Sıra No.lu VUK Tebliği ile 509 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği'ne eklenen V.10 bölümü de 1 Mayıs 2021'den itibaren e-belge iptal işlemlerinin ve TTK'ya göre yapılan itirazların GİB sistemine elektronik ortamda bildirilmesini zorunlu hâle getirmiştir.
Faturanızın senaryosu hangi yolu belirler?
İlk bakmanız gereken şey, faturanın hangi senaryoda düzenlendiğidir. Senaryo, fatura görüntüsünde ya da e-fatura yazılımınızdaki fatura detayında yazar.
| Senaryo | İptal nasıl yapılır? | İtiraz nasıl yapılır? |
|---|---|---|
| Ticari fatura | Alıcı, 8 gün içinde e-fatura sistemi içinden ret uygulama yanıtı verir | Sistem içinden ret yanıtı ya da TTK 18/3'teki harici yollar; portaldan itiraz bildirimi yapılabilir |
| Temel fatura | Satıcı veya alıcı, 8 gün içinde İptal/İtiraz Portalı'nda iptal talebi açar; karşı taraf onaylar | Yalnız harici yollarla (noter, taahhütlü mektup, telgraf, KEP); ardından portaldan bildirim |
| Hal tipi fatura | Portal üzerinden iptal talebi (alıcı veya satıcı) | Harici yolla itiraz, portaldan bildirim |
| Kamu faturası | Portalda iptal seçeneği yok | Yalnız satıcı portaldan itiraz bildirimi başlatır; alıcı onayı aranmaz |
Ticari faturada iptal nasıl yapılır?
Ticari senaryoda alıcıya kabul ya da ret yanıtı verme imkânı tanınır. Faturada hata varsa alıcı, faturanın kendisine iletildiği tarihten itibaren 8 gün içinde e-fatura sistemi üzerinden "ret" yanıtı gönderir. Ret yanıtı verilen fatura bu şekilde iptal edilmiş olur. GİB'in eski tarihli bir özelgesinde de ticari faturada ret yanıtı verildiğinde ayrıca iade faturası düzenleme zorunluluğu bulunmadığı belirtilmiştir.
Burada inisiyatif alıcıdadır. Örneğin bir toptancı, perakendeci müşterisine yanlış tutarla ticari e-fatura kestiyse faturayı kendisi geri çekemez; müşterisinin 8 gün içinde ret yanıtı vermesini istemelidir. Ticari senaryoda İptal/İtiraz Portalı yalnız itiraz bildirimi için kullanılır, iptal için kullanılmaz.
Temel faturada İptal/İtiraz Portalı adım adım nasıl kullanılır?
Temel faturada alıcının sistem içinden ret yanıtı verme imkânı yoktur. Bu yüzden iptal, GİB'in e-Fatura İptal/İtiraz Portalı üzerinden yapılır. Kılavuza göre işlem şu sırayla ilerler:
- Mali mühür ya da e-imzayı hazırlayın. Portal, mali mühür veya elektronik imza ile kullanılır. Bilgisayarınıza GİB'in imzalama aracını kurun; portalı kullandığınız süre boyunca bu program arka planda açık kalmalıdır.
- Portala giriş yapın. Kılavuzda belirtilen adres portal.efatura.gov.tr/FaturaIptal adresidir. Giriş adresi değişebileceği için güncel bağlantıyı GİB e-Belge sayfasından kontrol edin.
- "Fatura İptal Talebi Oluşturmak İçin Tıklayınız" seçeneğini açın. "İşlem Sahibini Seçiniz" alanında faturayı siz kestiyseniz "Satıcı", size kesildiyse "Alıcı" seçin.
- Fatura bilgilerini girin. Faturanın 16 haneli numarasını ve faturadaki ödenecek tutarı yazın. Fatura numarası sistemde yoksa, tutar hatalıysa ya da fatura daha önce iptal edildiyse sistem hata verir.
- Talebi oluşturun. Akıllı kart şifresini girip "Talep Oluştur" butonuna basın. "İptal talebiniz başarıyla oluşturulmuştur" uyarısı geldiğinde talep karşı tarafın portal ekranına düşer.
- Onayı takip edin. Talebin durumunu, giriş ekranındaki iptal taleplerini görme sekmesinden tarih aralığı seçerek izleyebilirsiniz. Karşı taraf onayladığında durum "Fatura İptal Edildi" olarak güncellenir.
Karşı tarafa düşen talep, onun ekranında "Fatura İptal Et" ya da "Talebi Reddet" butonlarıyla yanıtlanır. Bu yüzden talebi açtıktan sonra müşterinize ya da tedarikçinize haber vermek işi hızlandırır.
Karşı taraf iptali onaylamak zorunda mı?
Hayır. Kılavuz, iptal ve itiraz taleplerine karşı tarafın onay verebileceğini, ancak onaylama zorunluluğu bulunmadığını açıkça belirtir. Sonuçlar şöyledir:
- Onaylanırsa: Fatura iptal edilir; GİB'in alıcı ve satıcı için izlediği sanal Ba/Bs formlarında yer almaz.
- Reddedilirse ya da 8 gün içinde onaylanmazsa: Fatura geçerliliğini korur ve her iki tarafın sanal Ba/Bs formunda yer alır.
Sanal Ba/Bs, mükelleflerin verdiği Ba/Bs formlarından ayrı olarak GİB'in e-belge verilerinden yaptığı izlemedir. Temmuz 2021 döneminden itibaren e-belgeler Ba/Bs formlarına dahil edilmediği için bu izleme, KDV iadesi ve uyum analizlerinde kullanılır. Onaylanmamış bir iptal talebi, kayıtlarınızla GİB verisi arasında fark doğurabilir.
Size gelen iptal talebini nasıl onaylarsınız ya da reddedersiniz?
İptal talebi her zaman sizin başlattığınız bir işlem olmayabilir. Müşteriniz ya da tedarikçiniz bir faturanın iptalini istediğinde talep, sizin portal ekranınıza düşer. Kılavuza göre izlenecek yol şudur:
- Mali mühür ya da e-imzanızla portala girin.
- Giriş ekranındaki iptal taleplerinin durumunu görme ve adınıza gelen taleplere onay verme sekmesini açın.
- Tarih aralığını seçip sorgulayın; size gelen talepler listelenir.
- İptaline katıldığınız faturaları seçip "Fatura İptal Et", katılmadıklarınızı seçip "Talebi Reddet" butonuna basın.
- "İşlem Başarılı" sonucunu gördükten sonra işlemi tamamlanmış sayın.
Onay vermeden önce faturanın sizin kayıtlarınızdaki karşılığına bakın. Faturayı muhasebeye işlediyseniz ya da KDV beyannamesinde indirim konusu yaptıysanız, iptalin kayıtlarınıza nasıl yansıyacağını önceden netleştirmek gerekir. Onay da 8 günlük süre içinde verilmelidir; süre dolduktan sonra sistem onaya izin vermez. Bu nedenle portal ekranını özellikle ay sonlarına doğru düzenli kontrol etmek, gözden kaçan talepleri önler.
8 gün geçtikten sonra e-fatura iptal edilebilir mi?
Portal üzerinden edilemez. Kılavuza göre 8 günü aşan sürelerde sistem iptal talebi oluşturulmasına ya da talebin onaylanmasına izin vermez. Süre, faturanın düzenlendiği tarihten değil, alıcıya iletildiği tarihten başlar.
GİB özelgesinde de süre geçtikten sonra yapılan itirazların, iptal taleplerinin ve ret yanıtlarının, fatura içeriğinin alıcı tarafından kabul edildiği sonucunu doğurduğu belirtilmiştir. Bu durumda hatanın nasıl giderileceği (iade, fiyat farkı ya da başka bir düzeltme belgesi) işlemin niteliğine göre değişir. Hangi belgenin düzenleneceğine karar vermeden önce kayıtlarınızı mali müşavirinizle birlikte değerlendirmeniz sağlıklı olur.
İtiraz ile iptal arasındaki fark nedir?
İptal, faturanın hiç düzenlenmemiş sayılmasıdır. İtiraz ise faturanın içeriğine (tutar, miktar, mal ya da hizmet) karşı çıkıldığının bildirilmesidir. İtiraz, TTK'nın 18 inci maddesinin üçüncü fıkrasında sayılan yollarla yapılır:
- noter aracılığıyla,
- taahhütlü mektupla,
- telgrafla,
- güvenli elektronik imza kullanılarak kayıtlı elektronik posta (KEP) ile.
Portal bu itirazı yapmaz; yapılmış itirazı GİB'e bildirir. Portalda itiraz talebi açarken itiraz belgesinin numarası, tarihi ve hangi yöntemle yapıldığı girilir. İtirazın karşı tarafça kabul ya da reddi, kılavuza göre faturanın ait olduğu ayı izleyen ayın 15 inci günü sonuna kadar yapılır. Bu süre içinde kabul edilmeyen itirazda fatura, itirazı yapan tarafın sanal formunda yer almaz; süresinde onay vermeyen tarafın sanal formunda yer alır.
Pratik bir örnek
Bir tamirhane, malzeme aldığı tedarikçiden temel senaryoda düzenlenmiş ve yanlış miktar yazılmış bir e-fatura aldı. Faturanın iletildiği günden itibaren 8 gün dolmadıysa iki yol vardır: ya tedarikçiyle anlaşıp biri portalda iptal talebi açar, diğeri onaylar; ya da içerik kabul edilmiyorsa noter ya da KEP ile itiraz edilip bu itiraz portaldan GİB'e bildirilir.
İptal sürecinde en sık yapılan hatalar
- Faturanın senaryosuna bakmadan portalda iptal aramak: ticari faturada iptal portaldan değil, ret yanıtıyla yapılır.
- Süreyi fatura tarihinden saymak: 8 gün, faturanın alıcıya iletildiği tarihten başlar.
- Talebi açıp karşı tarafa haber vermemek: onay gelmezse fatura geçerli kalır.
- Telefonla ya da e-postayla "itiraz ettik" demek: TTK'daki harici yollar kullanılmadan yapılan itiraz portala bildirilemez.
- Aynı hatayı tekrar etmek: sık iptal gerekiyorsa fatura kesme sürecinizi ve e-dönüşüm altyapınızı gözden geçirmek gerekir.
e-Arşiv faturaların iptali farklı kurallara tabidir ve ayrı bir kılavuzla düzenlenmiştir; bu yazıdaki adımlar yalnız e-fatura içindir.
BİMÜŞAVİR nasıl yardımcı olabilir?
BİMÜŞAVİR olarak hatalı kesilen ya da size gelen e-faturalarda senaryoyu ve süreyi birlikte kontrol ediyor, iptal, itiraz ya da düzeltme belgesi arasından işleme uygun yolu belirliyoruz. Portal işlemleri ile kayıtlarınızın ve beyannamelerinizin uyumunu da aynı süreçte takip ediyoruz.


