Kısa cevap: Net maaş, brüt maaştan SGK işçi payı (%14), işsizlik sigortası işçi payı (%1), gelir vergisi ve damga vergisi düşülerek bulunur. Asgari ücrete isabet eden gelir ve damga vergisi istisna olarak düşülür. 2026 itibarıyla 33.030 TL brüt asgari ücretin neti 28.075,50 TL'dir. Gelir vergisi kümülatif hesaplandığı için aynı brüt ücretle net maaş yıl içinde değişebilir.
İş teklifi alırken ya da maaş pazarlığı yaparken en çok sorulan soru şudur: "Brüt şu kadar, elime ne kadar geçer?" Cevap tek bir yüzde ile verilemez. Çünkü net maaş; sabit oranlı kesintilerin, kademeli bir vergi tarifesinin ve yıl içinde biriken bir matrahın birleşimidir. Bu yazıda formülü, 2026 tarifesini, adım adım bir hesap örneğini ve sık yapılan hataları anlatıyoruz.
Yazıdaki bilgiler 30 Eylül 2026 tarihli mevzuat kontrolüne ve 2026 yıllık kararlara dayanır. Asgari ücret, SGK sınırları ve vergi dilimleri yıl içinde de değişebilir. Kesin rakam için güncel Resmî Gazete, SGK ve GİB duyurularını kontrol edin.
Net maaş formülü
Hesabın omurgası şu şekildedir:
Net maaş = Brüt maaş - SGK işçi payı - işsizlik sigortası işçi payı - gelir vergisi - damga vergisi - varsa diğer kesintiler
Gelir vergisi ve damga vergisi kalemlerinde asgari ücret istisnası düşüldükten sonra kalan tutar kesilir. Diğer kesintiler ise avans, icra, nafaka, BES otomatik katılım gibi ödemelerdir. Bu kalemlerin bordroda nasıl gösterildiğini merak ediyorsanız bordro nedir yazımıza göz atabilirsiniz.
2026 için temel rakamlar
Hesaplamada kullanılan başlıca değerler aşağıdadır. Bunlar 2026 itibarıyla geçerlidir, güncel haddler için ilgili kurum duyurularına bakılmalıdır.
| Kalem | 2026 itibarıyla değer |
|---|---|
| Brüt asgari ücret (aylık) | 33.030,00 TL (günlük 1.101 TL) |
| Net asgari ücret (aylık) | 28.075,50 TL |
| SGK prime esas kazanç alt sınırı | 33.030 TL |
| SGK prime esas kazanç üst sınırı | 297.270 TL (asgari ücretin 9 katı) |
| SGK işçi payı | %14 |
| İşsizlik sigortası işçi payı | %1 |
| Damga vergisi | Binde 7,59 |
| Asgari ücret gelir vergisi istisnası (ilk dilimde) | 4.211,33 TL |
| Asgari ücret damga vergisi istisnası | 250,70 TL |
Asgari ücretin netini şöyle kontrol edebilirsiniz: 33.030 TL brüt ücretten SGK işçi payı 4.624,20 TL ve işsizlik payı 330,30 TL düşülür. Gelir vergisi ve damga vergisi istisna kapsamında kaldığı için sonuç 28.075,50 TL olur.
SGK ve işsizlik sigortası kesintisi nasıl hesaplanır?
SGK işçi payı %14, işsizlik sigortası işçi payı %1 olarak hesaplanır. Bu iki kesinti SGK matrahı üzerinden yapılır. Matrah, brüt ücrettir. Ancak brüt ücret 33.030 TL alt sınırın altındaysa alt sınır, 297.270 TL üst sınırın üzerindeyse üst sınır esas alınır.
Tavanı aşan brüt ücret kısmından SGK ve işsizlik primi kesilmez. Buna karşılık gelir vergisi ve damga vergisi brüt ücretin tamamı üzerinden hesaplanır. 2026 öncesinde üst sınır asgari ücretin 7,5 katıydı. 7566 sayılı Kanun ile bu katsayı 9'a çıkarılmıştır. Hâlâ 7,5 kat üzerinden hesap yapan tablolar ve yazılımlar eksik sonuç verebilir.
Gelir vergisi matrahı ve 2026 tarifesi
Gelir vergisi matrahı şöyle bulunur: brüt ücretten SGK işçi payı ve işsizlik işçi payı düşülür. Varsa engellilik indirimi, sınırlı şahıs veya hayat sigortası primi ve sendika aidatı da matrahtan indirilir. Gelir vergisi ve damga vergisi gibi kişisel vergiler matrahtan indirilemez.
2026 yılı ücret gelirleri için geçerli gelir vergisi tarifesi şöyledir:
| Gelir vergisi matrahı | Vergi |
|---|---|
| 190.000 TL'ye kadar | %15 |
| 190.000 TL ile 400.000 TL arası | 28.500 TL + fazlası için %20 |
| 400.000 TL ile 1.500.000 TL arası | 70.500 TL + fazlası için %27 |
| 1.500.000 TL ile 5.300.000 TL arası | 367.500 TL + fazlası için %35 |
| 5.300.000 TL üzeri | 1.697.500 TL + fazlası için %40 |
Dikkat: ücret dışı gelirlerde üçüncü dilim üst sınırı 1.000.000 TL'dir. Ücretlerde ise bu sınır 1.500.000 TL'dir. Ücret için hesap yaparken yanlış tarifeyi kullanmamak gerekir. Tarifenin kaynağı GİB'in yayımladığı 2026 gelir vergisi tarifesidir. Ayrıca gelir vergisinin genel yapısını gelir vergisi nedir yazımızda okuyabilirsiniz.
Kümülatif matrah: net maaş neden yıl içinde düşer?
Gelir vergisi aylık değil, yılbaşından itibaren biriken (kümülatif) matrah üzerinden hesaplanır. Ocak ayında matrahınız ilk dilimdedir ve %15 ile vergilenir. Yıl ilerledikçe biriken matrah 190.000 TL'yi aştığında, aşan kısım %20 ile vergilenir. Matrah 400.000 TL'yi aştığında bu kez %27 oranı devreye girer.
Sonuç olarak brüt maaşınız sabit kalsa bile net maaşınız yıl içinde düşebilir. Bu bir hata değil, tarifenin doğal sonucudur. Örneğin aylık gelir vergisi matrahı 42.500 TL olan bir çalışanda kümülatif matrah yaklaşık Mayıs ayında 190.000 TL'yi geçer ve o aydan itibaren vergi oranı yükselir.
Asgari ücret istisnası da bu mantıkla çalışır. İstisna, asgari ücretin kümülatif matrahındaki dilim değişimi dikkate alınarak hesaplanır. Asgari ücret yıl içinde değişmezse asgari ücretin kümülatif matrahı 2026'da yaklaşık Temmuz ayında 190.000 TL'yi aşar ve istisna tutarı da %20 dilimine göre yeniden hesaplanır. Bu yüzden istisnayı her ay sabit 4.211,33 TL olarak almak yanlıştır.
Adım adım hesaplama
Aşağıdaki adımlar bir bordro programının yaptığı hesabın özetidir.
- Brüt ücreti belirle. Sözleşmedeki brüt tutara o ayki fazla mesai, prim ve ikramiye gibi SGK ve vergiye tabi ödemeleri ekle.
- SGK matrahını bul. SGK işçi payını (%14) ve işsizlik işçi payını (%1) hesapla.
- Gelir vergisi matrahını bul: brüt ücret eksi SGK işçi payı eksi işsizlik işçi payı eksi varsa engellilik indirimi ve benzeri indirimler.
- Kümülatif matrahı güncelle. Önceki ayların matrahlarına bu ayınkini ekle ve 2026 tarifesine göre bu ayın vergisini hesapla. Dilim sınırı ay içinde aşılıyorsa aşan kısma üst oran uygula.
- Asgari ücret gelir vergisi istisnasını hesapla ve hesaplanan vergiden düş. Sonuç negatif olamaz.
- Damga vergisini (brüt x binde 7,59) hesapla ve asgari ücret damga vergisi istisnasını düş.
- Net ücreti bul: brüt eksi SGK işçi eksi işsizlik işçi eksi ödenecek gelir vergisi eksi ödenecek damga vergisi eksi diğer kesintiler.
- Kontrol et: asgari ücretli için sonuç 28.075,50 TL çıkmalıdır.
Örnek hesap: 50.000 TL brüt maaş
Varsayımlar şöyledir: Ocak 2026, bekar çalışan, imalat dışı iş yeri ve ek ödeme yok. Farklı bir durumda (engellilik indirimi, sigorta primi indirimi, kümülatif matrah) sonuç değişir.
| Kalem | Tutar |
|---|---|
| Brüt ücret | 50.000,00 TL |
| SGK işçi payı (%14) | 7.000,00 TL |
| İşsizlik işçi payı (%1) | 500,00 TL |
| Gelir vergisi matrahı | 42.500,00 TL |
| Hesaplanan gelir vergisi (%15) | 6.375,00 TL |
| Asgari ücret gelir vergisi istisnası | 4.211,33 TL |
| Ödenecek gelir vergisi | 2.163,67 TL |
| Damga vergisi (binde 7,59) | 379,50 TL |
| Asgari ücret damga vergisi istisnası | 250,70 TL |
| Ödenecek damga vergisi | 128,80 TL |
| Net maaş | 40.207,53 TL |
İşveren tarafında maliyet şöyle oluşur: 50.000 TL brüt ücrete SGK işveren payı ve işsizlik işveren payı eklenir. İndirim sonrası %19,75 SGK işveren payı 9.875 TL, %2 işsizlik payı 1.000 TL eder. Toplam işveren maliyeti 60.875 TL'dir. Asgari ücret desteği bu hesaba dahil değildir. İşveren payı oranları ve indirim şartları 2026 itibarıyla geçerlidir, güncel durum için SGK duyurularına bakın.
Net maaşı etkileyen diğer kalemler
- Engellilik indirimi: 2026 itibarıyla aylık 12.000 TL (1. derece), 7.000 TL (2. derece) ve 3.000 TL (3. derece) gelir vergisi matrahından düşülür. SGK ve damga vergisi hesabı değişmez.
- Sigorta primi indirimi: Şahıs ve hayat sigortası primleri, brüt ücretin %15'i ve yıllık brüt asgari ücretle (2026'da 396.360 TL) sınırlı olarak indirilebilir.
- Yemek ve yol yardımı: SGK ve gelir vergisi istisna tutarları farklıdır. Güncel had için GİB ve SGK duyurularına bakılmalıdır.
- Yıllık beyanname sınırı: Tek işverenden alınan ve tevkifata tabi tutulmuş ücret 2026'da 5.300.000 TL'yi aşarsa yıllık beyanname verilmesi gerekir.
Net maaştan brüt maaşa hesap
Bazı iş sözleşmelerinde tutar net olarak konuşulur. Bu durumda formül tersten, iterasyonla çözülür. Kümülatif matrah nedeniyle yıl içinde gereken brüt tutar da değişir. Bu yüzden net maaş anlaşmalarında hangi brütün esas alınacağını, dilim değişiminde farkın kim tarafından karşılanacağını sözleşmede açıkça yazmak gerekir. Aksi halde çalışan eksik ücret alabilir ve fark alacağı doğabilir.
Prim ve ikramiye gibi ek ödemeler, ödendikleri ayın matrahını yükseltir. Bu durum o ay dilim atlanmasına ve o aya ait net tutarın beklenenden düşük çıkmasına neden olabilir. Yıl içinde brüt ücrete zam yapıldığında da kümülatif matrah daha hızlı birikir ve üst dilime daha erken geçilir. Bu nedenle maaş görüşmelerinde yalnızca ilk ayın netine bakmak yanıltıcıdır. Yıl geneline yayılan bir hesap tablosu istemek daha sağlıklıdır.
Bordro hesaplarının doğru yapılması ve düzenli takip edilmesi için bordro ve SGK hizmetimizden yararlanabilirsiniz.
Dikkat edilmesi gerekenler
- Kümülatif matrahı yok saymak: Yılın her ayında %15 uygulamak yanlıştır. Matrah dilim değiştirdiğinde net maaş düşer.
- Asgari ücret istisnasını sabit tutmak: Asgari ücretin kümülatif matrahı da dilim atladığında istisna tutarı değişir.
- Kişisel vergileri matrahtan düşmek: Gelir vergisi veya damga vergisi, gelir vergisi matrahından indirilemez.
- SGK tavanını eski katsayıyla almak: 2026 itibarıyla katsayı 9'dur. 7,5 kat üzerinden (247.725 TL) hesap yapmak hatalıdır.
- Yemek ve yol istisnalarını karıştırmak: Kısmen istisna olan kalemlerin tamamını SGK ve vergi dışı saymak veya SGK ile gelir vergisi tutarlarını birbirine karıştırmak eksik ya da fazla kesintiye yol açar.
- Yanlış tarifeyi kullanmak: Ücret dışı gelirlerin tarifesi ücrete uygulanmaz. Ücretlerde 3. dilim üst sınırı 1.500.000 TL'dir.
- Yıl içi değişiklikleri kaçırmak: Yıl ortasında asgari ücret güncellemesi olup olmadığı Resmî Gazete ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı duyurularından kontrol edilmelidir. Bu yazıdaki rakamlar 2026 yıllık asgari ücret kararına dayanmaktadır.
Mali müşavirin bordro sürecindeki rolünü merak ediyorsanız mali müşavir ne iş yapar yazısı da işinize yarayabilir.
Sonuç
Brüt maaştan net maaşa giden yol dört adımdan oluşur: SGK ve işsizlik kesintilerini bulmak, gelir vergisi matrahını çıkarmak, kümülatif tarifeye göre vergiyi hesaplamak ve damga vergisiyle birlikte asgari ücret istisnalarını düşmek. 2026 itibarıyla asgari ücretin neti 28.075,50 TL, 50.000 TL brüt maaşın Ocak ayı neti ise varsayımlarımızla 40.207,53 TL olarak çıkmaktadır.
Unutmamak gereken nokta, net maaşın yıl boyunca sabit kalmadığıdır. Dilim değişimi, istisnaların kümülatif hesabı ve kişisel indirimler sonucu etkiler. Kendi durumunuz için kesin hesap gerekiyorsa bordro yazılımı çıktısını ve güncel resmî duyuruları birlikte değerlendirmenizi öneririz.
Resmî kaynaklar
- Resmî Gazete, Asgari Ücret Tespit Komisyonu Kararı 2025/1 (26.12.2025)
- GİB, 2026 Gelir Vergisi Tarifesi
- GİB, Ücret Geliri Elde Edenler İçin Vergi Rehberi
- SGK, 2026 Prime Esas Kazanç Miktarları
- 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu
- 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu
- 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu
- İSMMMO, 7566 sayılı Kanun ile SGK prim oranı ve tavan değişiklikleri