Bir takvim yılında 3'ten fazla ikinci el motorlu kara taşıtı satışı, aksi tespit edilmedikçe ticari faaliyet sayılır. Bu sınırı aşan kişi, Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelik'e göre yetki belgesi almak zorunda kalabilir. Belgesiz faaliyet için Ticaret Bakanlığı'nın Haziran 2026 açıklamasında kişi başına 400.680 TL ile 1.402.380 TL arasında idari para cezası uygulandığı belirtildi. Tutarlar değişebilir, güncel tutarı kontrol edin. 3 satışın altında kalmak da tek başına güvence değildir, çünkü ölçü ticari faaliyetin varlığıdır. Aşağıda kuralın sınırlarını ve vergi tarafını anlatıyoruz.
Üç araç kuralı tam olarak ne diyor?
Yönetmeliğin 5. maddesine göre yetki belgesi olmadan ikinci el motorlu kara taşıtı ticari olarak pazarlanamaz ve satılamaz. Madde bir karine de koyar: bir takvim yılında 3'ten fazla satış, aksi tespit edilmedikçe ticari faaliyet kabul edilir. Pratikte şunlara dikkat edin:
- Sayım takvim yılına göredir. Son on iki ay değil, 1 Ocak ile 31 Aralık arası.
- 4. satış karineyi başlatır. Satışların ticari amaç taşımadığını gösterebilecek kayıtlarınızı saklayın.
- 3 ve altı otomatik muafiyet değildir. "Aksi tespit edilmedikçe" ifadesi bir karine kurar. Düzenli alım, ilan ve kâr amacı varsa az sayıda satış da ayrı değerlendirilebilir.
Yetki belgesi olmadan araç satmanın cezası ne?
Yönetmeliğe aykırılık için 6585 sayılı Kanun'un 18. maddesi uygulanır. Ticaret Bakanlığı'nın 15 Haziran 2026 tarihli açıklamasına göre yetki belgesi olmadan ikinci el araç ticareti yaptığı tespit edilen 176 gerçek ve tüzel kişiye toplam 102 milyon TL ceza uygulandı. Kişi başına tutar 400.680 TL ile 1.402.380 TL arasındaydı. Bakanlık, 2026'da uygulanan toplam cezanın 108 milyon TL'yi geçtiğini de açıkladı. Ceza tutarları yeniden değerleme ile değişebilir, güncel tutarı kontrol edin.
Yetki belgesi için hangi şartlar aranıyor?
- Vergi mükellefiyeti ve meslek odası kaydı.
- Oda ve vergi kayıtlarında uygun faaliyet konusu.
- Alım-satım sorumlusuna ilişkin şartlar.
- Mesleki yeterlilik: sorumlu için Seviye 5, danışman için Seviye 4 belgesi. İlgili bölüm mezunlarına muafiyet vardır.
- İşyerinin konut olarak kullanılmaması ve içinde başka ticari faaliyet yapılmaması.
Başvuru Bilgi Sistemi üzerinden yapılır, il müdürlüğüne gitmek gerekmez. Şartlar sağlanıyorsa belge 10 gün içinde düzenlenir. Bilgiler değişirse 30 gün içinde tadil başvurusu yapılır. Yönetmelik son olarak 29 Nisan 2026'da değiştiği için şartları başvuru öncesi Ticaret Bakanlığı sayfasından kontrol edin.
Galerici araç satarken nelere uyar?
| Konu | Kural |
|---|---|
| Ekspertiz | M1/N1 sınıfı araçlarda satıştan önceki 10 gün içinde rapor. Model yılı 8 yaşı veya 160.000 km'yi aşan araçlarda zorunlu değil |
| Ödeme | Bedel, Bakanlığın yetkilendirdiği kuruluşun elektronik sistemi üzerinden ödenir; mülkiyet ve bedel aynı anda devredilir |
| Noter | Yetki belgesini sistemden kontrol eder; sözleşmede belge numarası, ekspertiz ve km yer alır |
| İlan | Yetki belgesi numarası yazılır, yanıltıcı içerik kullanılmaz, satış sonrası ilan kaldırılır |
Vergi tarafında üç araç sınırı geçerli mi?
Üç satış karinesi Ticaret Bakanlığı yönetmeliğinin kuralıdır. Vergi yönünden faaliyetin ticari nitelik taşıyıp taşımadığı somut olaya göre değerlendirilir, bu yüzden 3 sayısını vergi için de güvenli bir sınır gibi kullanmayın. Ticari kazanç sahibi olan kişide vergi kaydı, defter ve belge düzeni ile Bağ-Kur birlikte gündeme gelir. Gerçek veya basit usulde ticari kazancı nedeniyle mükellef olan kişi 5510 sayılı Kanun'un 4/1-b kapsamındadır.
Belgeli galericinin en önemli vergi konusu KDV'dir. Üç temel nokta:
- Özel matrah: KDV mükellefi olmayandan alınan aracı esaslı değişiklik yapmadan satan galerici, KDV'yi yalnız satış bedeli ile alış bedeli arasındaki fark üzerinden hesaplar (KDV Kanunu 23/f).
- Belge şartı: Özel matrahı yalnız yetki belgesi alan tacir ve esnaf uygulayabilir. Belgesiz satışta KDV satış bedelinin tamamı üzerinden hesaplanır.
- KDV'li alınan araç: Özel matrah uygulanmaz.
Yıllık bakım veya jant takılması gibi basit işlemler esaslı değişiklik sayılmaz. Uygulanacak KDV oranı aracın alış şekline göre değişir; geçerli oranı işlem tarihindeki Karar ve tebliğden kontrol edin.
ÖTV ve e-Fatura tarafında durum ne?
ÖTV, tescile tabi taşıtlarda ilk iktisapta bir kez alınır. Tescilli ikinci el aracın satışında kural olarak yeniden ÖTV doğmaz. Ancak bayi veya yetkili satıcı gibi motorlu araç ticareti yapanların aracı kendi aktifine alması ya da adına tescil ettirmesi ilk iktisap sayılabilir, bu nedenle yeni araç işlemlerinde ayrı kontrol gerekir.
Motorlu taşıt alım, satım veya kiralama işi yapanlar ile bu işlere aracılık edenler, brüt satış hasılatı 500.000 TL ve üzerindeyse e-Fatura'ya geçmek zorundadır. Araç fiyatları düşünüldüğünde bu eşik birkaç satışla aşılabilir. Eşik değişebilir, güncel tutarı kontrol edin. Süreç için e-Fatura sayfamıza bakabilirsiniz.
Galerici basit usulde kalabilir mi, alış KDV'sini indirebilir mi?
1 Ocak 2026'da yürürlüğe giren 10380 sayılı Karar, büyükşehir olan illerde nüfusu 30.000'i geçen ilçelerde her türlü emtia alım-satımını basit usulden çıkardı. Büyükşehir dışında genel şartlara bakılır: 2026 için yıllık alış 1.200.000 TL veya satış 1.900.000 TL. Araç fiyatları düşünüldüğünde bu hadler birkaç satışla aşılabilir. Bilanço esasına geçiş hadleri ise yıllık alış 2.500.000 TL veya satış 3.500.000 TL'dir. Tutarlar her yıl değişir, güncel hadleri kontrol edin.
KDV indiriminde ayrım aracın amacıdır. Galerici, alım-satım amacıyla aldığı binek otomobillerin alış KDV'sini 22 Mart 2019'dan beri indirebilir. İşletmede kullanmak için aldığı binek aracın KDV'sini ise indiremez. Stok araçla şirket aracını kayıtlarda ayrı izlemek bu yüzden önemlidir.
Belge alacak mıyım? Karar için kısa yol
- Bu yıl ve geçen yıl kaç araç sattığınızı noter kayıtlarından sayın.
- Satışlarda kâr amacı, sürekli ilan veya alım döngüsü olup olmadığına bakın.
- Ticari sayılma ihtimali varsa vergi kaydı ve şirket türünü belirleyin. Yol gösterici olarak şahıs şirketi sayfamızı inceleyebilirsiniz.
- Oda kaydı ve mesleki yeterlilik belgelerini hazırlayın.
- Yetki belgesi başvurusunu Bilgi Sistemi üzerinden yapın.
- Satışa başlamadan ekspertiz ve elektronik ödeme akışını kurun.
Sık yapılan hatalar
- "Yılda birkaç araç, belge gerekmez" demek. 3'ü aşan satış ticari faaliyet kabul edilir.
- Yetki belgesi olmadan özel matrah uygulamak. KDV tutarın tamamı üzerinden hesaplanır.
- 10 günden eski ekspertiz raporuyla satmak. Süre satıştan önceki 10 gündür.
- Bedeli elektronik sistem dışında elden almak. Yönetmelik ödeme akışını belirler.
- Ofisi evde açmak. İşyeri konut olarak kullanılamaz.
- e-Fatura eşiğini geç fark etmek. Araç satışında hasılat hızlı yükselir.
BİMÜŞAVİR nasıl yardımcı olabilir?
Otomotiv ve galericilik işletmeleri için vergi kaydı, özel matrah hesabı, KDV beyanı ve e-belge süreçlerinde destek veriyoruz. Satış adetlerinizi paylaşırsanız yükümlülüklerinizi birlikte değerlendirebiliriz; yetki belgesi kararı ilgili kurumun incelemesine bağlıdır. Bize WhatsApp üzerinden ya da iletişim sayfasından ulaşabilirsiniz. Düzenli kayıt için muhasebe hizmetleri sayfamıza da bakabilirsiniz.


