Vergi

Oto Tamirci Basit Usulden Çıktı mı? 2026 Büyükşehir Vergi Kuralı

1 Ocak 2026'dan itibaren büyükşehirlerde 30.000 nüfusu geçen ilçelerde motorlu taşıt bakım ve onarımı basit usulden çıktı. Tamirciyi neler bekliyor, tek tek anlattık.

Büyükşehir illerinde nüfusu 30.000'i geçen bir ilçede oto tamirhaneniz varsa 1 Ocak 2026'dan itibaren basit usulde kalamazsınız. 10380 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı, motorlu taşıtların her türlü bakım ve onarımını bu ilçelerde basit usulden çıkarıp gerçek usule aldı. Hasılatınız eski sınırların altında olsa bile sonuç değişmez.

Bahçelievler, Bakırköy, Güngören ve Küçükçekmece gibi ilçelerde çalışan ustalar için bu, KDV, defter ve kazancın tarifeye göre vergilenmesi anlamına geliyor. Aşağıda ne değiştiğini ve neye dikkat edilmesi gerektiğini genel hatlarıyla bulabilirsiniz. Durumunuz işin şekline göre değişebilir.

Karar tam olarak kimi kapsıyor?

Karara göre büyükşehir illerinde nüfusu 30.000'i geçen ilçelerde şu faaliyetler basit usul dışına çıktı:

  • Her türlü emtia imalatı
  • Emtia alım satımı (pazarcı ve gezici satış hariç)
  • İnşaat işleri
  • Motorlu taşıtların her türlü bakım ve onarımı
  • Lokanta ve eğlence yerleri
  • Şehir içi yolcu taşımacılığı

'Her türlü' ifadesi önemli. Mekanik, kaporta, boya, elektrik veya lastik işi, motorlu taşıta bakım ve onarım niteliği taşıdığı sürece kapsamda değerlendirilir. Oto dışı tamirciler, örneğin ayakkabı, saat veya küçük elektronik tamiri yapanlar bu listede sayılmaz; onlar için genel basit usul şartlarına bakılır.

İşyeriniz büyükşehir dışında ya da nüfusu sınırın altındaki bir yerdeyse sonuç değişebilir. Tereddüt varsa işyeri adresinize göre vergi dairenizden teyit alın.

Basit usulden çıkınca ne değişiyor?

Konu Eski basit usul 2026 gerçek usul
Kazanç Tespit edilen kazanç istisna Gelir vergisi tarifesine göre vergilenir
KDV Teslim ve hizmetler istisna KDV hesaplanır, beyan edilir, indirim yapılır
Defter Basit usul kayıtları İşletme hesabı veya bilanço
Beyannameler Daha sınırlı KDV, geçici vergi, yıllık gelir vergisi, gerekirse muhtasar

2026 gelir vergisi tarifesi yüzde 15 ile yüzde 40 arasındadır. Dilim tutarları her yıl değişir, güncel tutarı beyan öncesi kontrol edin. Önceki yıllarda kazancı istisna olan bir usta için asıl fark burada ortaya çıkar: artık gider belgesi tutmak doğrudan vergiyi etkiler.

İşletme hesabı mı, bilanço mu?

Tamirhanelerin çoğu hem işçilik hem parça sattığı için defter sınırı hesabı dikkat ister. 2026 için bilanço esasına geçme sınırları şöyledir:

  • Yıllık alış 2.500.000 TL veya satış 3.500.000 TL
  • İş hasılatı 1.200.000 TL
  • İş hasılatının 5 katı ile satış tutarının toplamı 2.500.000 TL

Üçüncü ölçü, tamirhane gibi karma işlerde daha çabuk aşılabilir. Örnek hesap yerine kendi tahsilatınızla bakın: işçilik hasılatınızın 5 katına parça satışlarınızı eklediğinizde bu sınıra ulaşıyorsanız bilanço esasına geçiş gündeme gelebilir. Tutarlar her yıl güncellenir, güncel tutarı kontrol edin.

Parça ve işçiliği faturaya nasıl yazmalı?

Gerçek usuldeki tamirhane, kullandığı parça ve işçiliği belgelendirip KDV hesaplar. KDV matrahı malzeme dahil hizmet karşılığının tamamıdır. Parça ile işçiliği ayrı satırda göstermek müşteriye şeffaflık sağlar, ama genel oran uygulanan kalemlerde ayrı satır yazmak oranı değiştirmez. Yedek parçayı müşteri getirdiyse faturada yalnız işçilik yer alır; bu durumu iş emrinde de not etmek ileride karışıklığı azaltır.

Uygulamada aşağıdaki alışkanlıklar işe yarar:

  • Her araç için plaka, tarih ve yapılan işi gösteren iş emri tutun.
  • Parça alışlarını adınıza fatura ile yapın. Faturasız alınan parça gider ve KDV indirimi yönünden sorun çıkarır.
  • Ödemeyi kartla veya havale ile alan müşteriler için banka kayıtlarınızla faturalarınız uyuşsun.
  • Sanayi sitesindeki kiranızı, elektrik ve benzeri giderleri işletme adına belgelendirin.

Kira ödemesinde stopaj

Gerçek usule geçen işletme, işyeri kirasında stopaj sorumlusu olur. GVK 94 kapsamındaki gerçek usul tacirler, gerçek kişi mal sahibine ödedikleri kiradan brüt tutar üzerinden yüzde 20 gelir vergisi keser ve muhtasarla beyan eder. Daha önce kirayı doğrudan ödeyen ustalar için bu yeni bir adımdır. Kiralama sözleşmenizi ve ödeme şeklinizi yeniden gözden geçirin. Bu konuda muhasebe hizmetleri sayfamızdan bilgi alabilirsiniz.

Çırak ve kalfa çalıştırırken SGK kuralları

Tamirhanelerde en çok karıştırılan konulardan biri çıraktır. 3308 sayılı Kanun kapsamındaki aday çırak ve çırak ile normal çalışan aynı şekilde değerlendirilmez.

  • 3308 kapsamındaki çırak: İş kazası-meslek hastalığı ve hastalık sigortası kapsamındadır. Primler asgari ücretin yüzde 50'si üzerinden MEB bütçesinden karşılanır, işletme prim ödemez.
  • Ücreti: Yaşına uygun asgari ücretin yüzde 30'undan az olamaz ve bu ücretler her türlü vergiden müstesnadır.
  • İzni: Tatil aylarında bir ay ücretli izin verilir.
  • Sorumluluk: İşyerinin kusuruyla doğan iş kazası ve meslek hastalığından işveren sorumludur.

Bu güvenceler mesleki eğitim merkeziyle yapılan sözleşmeye bağlıdır. Sözleşmesiz çalıştırılan genç çırak sayılmaz. Kalfa, usta veya 3308 öğrencisi olmayan çalışan iş sözleşmesiyle çalışıyorsa normal 4/a sigortalısıdır ve primler işverenin sorumluluğundadır. İşveren SGK danışmanlığı sayfamızda işe giriş sürecini de bulabilirsiniz.

Usta kendisi için ne öder?

İşletme sahibi 5510 sayılı Kanun'un 4/1-b kapsamında Bağ-Kur'ludur. 2026'da aylık en düşük prim 11.808,23 TL, süresinde ödeme ve borçsuzluk şartıyla 5 puan indirimle 10.156,73 TL olarak açıklandı. Tutarlar prime esas kazanca göre değişir, güncel tutarı kontrol edin.

Esnaf siciline kaydım ne olacak?

Esnaf ve sanatkâr tanımı içinde işletme hesabına tabi olanlar da sayılır. Bu yüzden basit usulden gerçek usule geçmek tek başına esnaf kimliğinin bittiği anlamına gelmez. İşletme büyüyüp ticari işletme niteliğine ulaşırsa ticaret siciline geçiş gerekebilir. Sicil bilgilerinizde değişiklik varsa en geç 30 gün içinde bildirmeniz gerekir. Oda işlemleri için ticaret ve esnaf odası işlemleri sayfamıza bakabilirsiniz.

Yeni açılan tamirhane nasıl başlamalı?

  1. İşyeri adresine göre ilçe nüfusunu ve usulünüzü netleştirin.
  2. Esnaf ve sanatkâr sicili ile oda kaydını, tacir sayılıyorsanız ticaret sicilini yaptırın.
  3. Vergi dairesinde mükellefiyet açın, faaliyet kodunu işinize uygun seçin.
  4. Belediyeden işyeri açma ve çalışma ruhsatı sürecini başlatın.
  5. Çırak alacaksanız mesleki eğitim merkeziyle sözleşme yapın; işçi için SGK işe giriş bildirgesi verin.

29 yaşını doldurmadan ilk kez mükellef oluyorsanız genç girişimci kazanç istisnasına bakın. 2026'da 400.000 TL'ye kadar kazancı kapsayan bu istisna 3 dönem geçerlidir, beyanname verilmesi gerekir ve aileden devralınan işlerde uygulanmaz. Bağ-Kur prim desteği ise 2026'da yeni başlayanlar için yoktur.

Gerçek usule geçişte ilk bakılacak noktalar

Yıllarca basit usulde çalışmış bir usta için alışkanlık değişikliği, vergi oranından daha çok zorlayabilir. Şu noktaları işe yarar bir başlangıç listesi olarak görebilirsiniz:

  • Fiyatlandırma: Eski fiyatınız KDV'siz düşünülmüşse artık hesaplanan KDV'yi de hesaba katın. Müşteriye verdiğiniz fiyatın KDV dahil olup olmadığını baştan söyleyin.
  • Alış belgesi: Parça ve sarf malzemesi alımlarındaki KDV, belgeli olduğu ölçüde hesaplanan KDV'den indirilebilir. Faturasız alım bu hakkı ortadan kaldırır.
  • Elde kalan parçalar: Geçiş döneminde depodaki parça ve ekipmanın kayıtlara nasıl alınacağını mali müşavirinizle konuşun.
  • Tahsilat kayıtları: Nakit, kart ve havale girişlerini ayrı izleyin. Yüksek tutarlı tahsilatlarda faturayı zamanında kesin.

Defter ve beyan takvimini de ilk aylardan oturtmak gerekir. KDV beyannamesi, varsa muhtasar ve dönemsel geçici vergi tarihlerini mali müşavirinizle birlikte takvime işleyin. Parça faturalarını ay sonunu beklemeden düzenli olarak ulaştırmak, hem indirim hakkını kaçırmamanızı hem de son gün telaşını önlemenizi sağlar. Sanayide birlikte çalıştığınız kişilerle ortak alımlarda faturanın kimin adına kesildiğine dikkat edin, çünkü gider ve KDV indirimi belgeye göre kurulur.

Oto dışı tamirciler ne yapmalı?

Ayakkabı, saat veya küçük elektronik tamiri gibi işler kararın listesinde sayılmadığı için bu ustalar genel basit usul şartlarıyla değerlendirilir. İşinin başında bizzat çalışmak ve yıllık kirada büyükşehirde 99.000 TL, diğer yerlerde 60.000 TL sınırını aşmamak gerekir. Hizmet işlerinde 2026 hasılat sınırı 600.000 TL, hem mal satıp hem hizmet verenlerde satış ile hasılat toplamı 1.200.000 TL'dir. Bu tutarlar değişkendir, güncel tutarı kontrol edin.

Yine de faaliyetinizin motorlu taşıtla bağlantısı varsa, örneğin ağırlıklı olarak araç elektroniği ya da motosiklet tamiri yapıyorsanız kapsam dışında kaldığınızı varsaymayın. Motorlu taşıt tanımı yalnızca otomobille sınırlı düşünülmemelidir, bu konuda yazılı teyit almak daha güvenlidir.

Sık yapılan hatalar

  • 2026'da hâlâ basit usulde kaldığını sanmak ve KDV beyannamesini atlamak.
  • Kira sınırını aylık kiraya göre hesaplamak; sınır yıllık kira toplamıdır.
  • Parçayı faturasız alıp faturalı işe koymak.
  • Çırağı sözleşmesiz çalıştırmak.

BİMÜŞAVİR nasıl yardımcı olabilir?

Bahçelievler ve çevresindeki oto tamircilerinin gerçek usule geçişinde defter düzeni, KDV takibi ve çırak-personel SGK işlemlerini birlikte planlıyoruz. Önce mevcut durumunuzu birlikte gözden geçirmek için WhatsApp'tan ya da iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.

Bu konu işletmeniz için geçerliyse birlikte değerlendirelim.

Atölyeler ve Tamirhaneler Hizmetini İncele

Sık sorulan sorular

Sanayi sitesinde olmak basit usul için fark yaratır mı?

Kararda belirleyici olan faaliyet türü ve ilçenin nüfusudur. Sanayi sitesinde olmak tek başına sonucu değiştirmez. Adresin bulunduğu idari birimi vergi dairesinden teyit edebilirsiniz.

Oto yıkama işi de bu kapsama girer mi?

Kararda motorlu taşıtların bakım ve onarımı sayılmıştır. Yıkama, cila veya detaylı temizlik işlerinin nasıl değerlendirileceği işin içeriğine göre değişebilir. Faaliyet kodunuzu ve fiili işinizi vergi dairesine sorarak netleştirin.

Gezici lastikçi veya yol yardım basit usulde kalır mı?

Gezici pazarcı istisnası emtia alım satımı için yazılmıştır, motorlu taşıt bakım onarımı için aynı şekilde okunmamalıdır. Yol yardım ise ayrı bir faaliyet olarak değerlendirilebilir. Ana faaliyetinizi vergi dairesiyle netleştirin.

Eski kalfam ayrılırsa tazminat öder miyim?

İş sözleşmesiyle çalışan kalfa, şartları oluştuğunda kıdem ve ihbar haklarına sahip olabilir. Ayrılma şekli ve çalışma süresi sonucu belirler. Kayıtlarınız düzenli değilse uyuşmazlık riski artar.

Eski basit usul belgelerini saklamam gerekir mi?

Evet, defter ve belgelerin saklama süresi vardır. Eski dönem belgelerini gerçek usule geçince atmayın. Olası incelemede eski kayıtlarınız da istenebilir.

Müşterinin kredi kartı komisyonu gider yazılır mı?

İşletme adına belgelenmiş POS komisyonları kural olarak gider olarak değerlendirilir. Banka ekstrelerini ve komisyon belgelerini saklayın. Tahsilat tutarı ile faturanın uyuşmasına ayrıca dikkat edin.

Ustalık belgesi olmadan tamirhane açılır mı?

Esnaf sicil başvurusunda ustalık belgesi istenmez. Ancak belediye ruhsatı, meslek kolu ve işe özgü şartlar ayrıca kontrol edilmelidir. Açılış öncesi ilgili belediye ve esnaf odasından güncel listeyi alın.

Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Vergi ve muhasebe uygulamaları işletmenin durumuna ve yürürlükteki mevzuata göre değişebilir.

Kadir Erdoğan, SMMMSerbest Muhasebeci Mali Müşavir · BİMÜŞAVİR

Bunu da okuyabilirsiniz

WhatsApp