SGK

Bağ-Kur Borcu Olan Hastaneye Gidebilir mi? 2026 Sağlık Rehberi

Bağ-Kur prim borcu 60 günü aşarsa sağlık hizmeti kesilebilir. Hangi durumlarda borç olsa da tedavi alınır, taksitlendirme ne işe yarar ve 5 puan indirimi nasıl korunur?

Bağ-Kur'lu (4/b) bir esnaf veya şirket ortağı, başvuru tarihinde 60 günden fazla prim borcu varsa kural olarak devletin karşıladığı sağlık hizmetinden yararlanamaz. Ayrıca son bir yılda en az 30 gün genel sağlık sigortası primi ödemiş olmak gerekir. Acil durumlar, 18 yaş altındaki çocuklar ve iş kazası gibi hâller ise borç olsa da kapsamda kalır. Borç taksitlendirilmiş ve taksitler aksatılmadan ödeniyorsa sağlık hizmeti engeli de kalkar.

Bahçelievler, Güngören veya Küçükçekmece'de dükkânı olan bir esnafın ya da limited şirket ortağının bu kuralı genellikle hastane girişinde “provizyon alınamadı” uyarısıyla öğrendiğini görüyoruz. Aşağıda kuralın nasıl işlediğini ve borç birikmişse hangi yolların olduğunu anlatıyoruz. Bilgiler genel niteliktedir; kişisel durumunuz SGK kayıtlarına göre değişebilir.

Bağ-Kur'lu kimdir, prim borcu nasıl oluşur?

5510 sayılı Kanun md. 4/1-b kapsamında, hizmet akdi olmadan kendi adına çalışanlar Bağ-Kur sigortalısıdır. Başlıcaları:

  • Ticari kazanç veya serbest meslek kazancı nedeniyle gelir vergisi mükellefi olanlar (gerçek veya basit usul)
  • Gelir vergisinden muaf olup esnaf ve sanatkâr siciline kayıtlı olanlar
  • Limited şirketlerin tüm ortakları
  • Anonim şirketlerde yönetim kurulu üyesi olan ortaklar

Bu kişilerin girişini kendileri yapmaz; vergi dairesi, ticaret sicili veya esnaf sicili kaydı SGK'ya bildirir. Sorun da burada başlar: Vergi kaydı açılan ya da şirkete ortak olan kişi, Bağ-Kur kaydının başladığını fark etmeden aylar geçirebilir ve prim borcu birikir. Limited şirkette maaş almayan, kâr da çekmeyen ortaklar için bile prim yükümlülüğü vardır; kazanç şartı aranmaz.

Prim borcu sağlık hizmetini ne zaman keser?

5510 sayılı Kanun md. 67'ye göre Bağ-Kur sigortalısının ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerin sağlık hizmeti alabilmesi için iki şart birlikte aranır:

  1. Sağlık hizmeti başvurusundan önceki son 1 yıl içinde toplam en az 30 gün genel sağlık sigortası primi ödenmiş olması
  2. Başvuru tarihinde 60 günden fazla prim ve prime ilişkin borç bulunmaması

Burada “60 gün” ifadesi, prim borcunun gün sayısına göre değerlendirilir; yani yaklaşık iki aydan fazla ödenmemiş prim varsa engel ortaya çıkar. Şartlardan biri sağlanmadığında hastane veya eczanede provizyon alınamaz ve hizmetin bedeli kişiden istenebilir.

Bakmakla yükümlü olunan kişiler de etkilenir mi?

Evet. Eşiniz ya da sizin üzerinizden sağlık hizmeti alan anne ve babanız, sizin prim borcunuz nedeniyle aynı engelle karşılaşabilir. Kanun bu kişileri de aynı şartlara bağlar. Çocuklar için ise aşağıdaki 18 yaş istisnası önemlidir.

Borç olsa da hangi durumlarda tedavi alınır?

Kanun bazı hâllerde prim borcuna bakılmaksızın sağlık hizmeti verilmesini öngörür (5510 md. 67/1):

  • 18 yaşını doldurmamış çocuklar
  • Acil hâller
  • İş kazası ve meslek hastalığı
  • Trafik kazaları
  • Bildirimi zorunlu bulaşıcı hastalıklar
  • Başkasının bakımına muhtaç olma durumu
  • Kanunda sayılan diğer istisnalar

“Acil hâl” tanımı sağlık kuruluşunun değerlendirmesine bağlıdır. Planlı bir ameliyat ya da rutin kontrol bu kapsama genellikle girmez. Bu yüzden borcu olan biri için en sağlıklı yol, hastane ihtiyacı doğmadan borç durumunu düzeltmektir.

Borç taksitlendirilirse sağlık hizmeti açılır mı?

Evet. Prim borcu 6183 sayılı Kanun md. 48'e göre tecil edilip taksitlendirilmişse ve taksitler düzenli ödeniyorsa, borç sağlık hizmetine engel sayılmaz. Taksit ödemeleri aksarsa engel yeniden doğabilir.

Uygulamada şu sırayla ilerlemek işe yarar:

  1. e-Devlet'ten 4/b borç dökümünüzü kontrol edin. Hangi aylara ait borç olduğunu ve ceza tutarlarını görün.
  2. Borcu toplu ödeyemiyorsanız SGK'ya tecil ve taksitlendirme başvurusu yapın.
  3. Yürürlükte bir yapılandırma düzenlemesi varsa şartlarını ayrıca değerlendirin. Bu tür düzenlemeler dönemsel çıkar ve başvuru süreleri kısadır.
  4. Cari ayların primini taksitten ayrı olarak zamanında ödemeye devam edin. Yeni borç birikirse taksit düzeni de bozulabilir.

Taksitlendirme ve yapılandırma seçenekleri için vergi ve SGK borç yapılandırma sayfamızda daha ayrıntılı bilgi bulabilirsiniz.

2026'da Bağ-Kur primi ne kadar, ne zaman ödenir?

4/b sigortalısı; malullük, yaşlılık ve ölüm (%21), kısa vadeli sigorta (%2,25) ve genel sağlık sigortası (%12,5) primlerinin toplamı olan %35,75'i öder. Her ay için 30 günlük prim ödenmesi zorunludur. Prime esas kazancı kişi kendisi belirler, ancak bu tutar alt ve üst sınır arasında olmak zorundadır.

2026 aylık Bağ-Kur primi İndirimsiz 5 puan indirimli
En düşük 11.808,23 TL 10.156,73 TL
En yüksek 106.274,03 TL 91.410,53 TL

Tutarlar SGK'nın 2026 duyurusuna dayanır ve asgari ücret değiştikçe güncellenir; ödeme öncesi güncel tutarı e-Devlet veya SGK üzerinden kontrol edin.

Son ödeme günü, primin ait olduğu ayı izleyen ayın son günüdür. Örneğin ocak ayı primi şubat sonuna kadar ödenir.

5 puan indirimini kaybetmemek için

Malullük, yaşlılık ve ölüm priminin 5 puanı Hazine tarafından karşılanabilir. Bunun için primin yasal süresinde ödenmesi ve kişinin kendi sigortalılığından prim veya idari para cezası borcu bulunmaması gerekir. Borç yapılandırılmış ya da taksitlendirilmişse ve ödemeler sürüyorsa indirimden yine yararlanılabilir. İsteğe bağlı sigortalılar bu indirimden yararlanamaz.

Prim borcunun başka sonuçları neler?

Sağlık hizmeti en görünür sonuç, ama tek sonuç değil:

  • Gecikme cezası ve zammı: Ödenmeyen prime ilk 3 ay için her ay %3 gecikme cezası, ayrıca ödeme yapılana kadar gecikme zammı işler. Oranlar Cumhurbaşkanı kararıyla değişebilir; güncel oranları kontrol edin.
  • Aylık ve ödenekler: Malullük aylığı, sürekli iş göremezlik geliri ve hak sahiplerine ölüm aylığı bağlanabilmesi için genel sağlık sigortası dahil prim borçlarının ödenmiş olması gerekir.
  • Doğum (analık) ödeneği: Doğumdan önceki 1 yılda 120 gün prim ödenmiş olması ve borç bulunmaması şarttır.
  • Emeklilikte kesinti: 2026 itibarıyla kurumdan gelir veya aylık alanların prim borçları, aylığın %25'ini geçmemek üzere aylıktan kesilerek tahsil edilebilir.

Bağ-Kur kaydı ne zaman başlar ve ne zaman biter?

Borcun nereden geldiğini anlamak için önce kaydın başlangıç ve bitiş tarihlerine bakmak gerekir. Çoğu borç, kişinin kaydının hâlâ açık olduğunu bilmemesinden doğar.

Durum Sigortalılık başlangıcı Sigortalılık sonu
Şahıs şirketi (vergi mükellefi) Vergi mükellefiyetinin başladığı tarih Faaliyetin sona erdiği tarih
Limited şirket ortağı Şirketin ticaret siciline tescil tarihi Hisselerin tamamı devredilirse ortaklar kurulunun devir kararı tarihi
AŞ yönetim kurulu üyesi ortak Yönetim kuruluna seçildiği tarih Üyeliğin bittiği tarih
Vergiden muaf esnaf Esnaf siciline kayıt tarihi Sicil kaydının silindiği tarih

Giriş bildirimini kişi kendisi yapmaz; vergi dairesi, ticaret sicili veya esnaf sicili en geç 15 gün içinde SGK'ya gönderir. SGK da bildirimden itibaren 1 ay içinde sigortalılığın başladığını kişiye bildirir. Çıkışta ise bildirim, kişi ve ilgili kurum tarafından en geç 10 gün içinde yapılır.

Şirket tasfiyesinde sigortalılık, ortak talep ederse ilgili karar tarihinde, talep etmezse tasfiye kurulu kararının tescil tarihinde sona erer. Tasfiye yıllarca sürebildiği için bu ayrıntı, ödenecek prim süresini doğrudan etkiler.

Örnek durumlar

Kapanmayan şahıs şirketi

İşini iki yıl önce bırakan ama vergi dairesinde terk işlemi yapmayan bir esnaf düşünelim. Faaliyet resmi olarak sona ermediği için Bağ-Kur primi tahakkuk etmeye devam eder. Kişi hastaneye gittiğinde 60 günü aşan borç nedeniyle provizyon alınamaz. Bu durumda hem vergi kaydının kapatılması hem de birikmiş borcun taksitlendirilmesi birlikte ele alınmalıdır.

Hisse devri yapılan limited şirket

Payının tamamını devreden ortağın sigortalılığı, ortaklar kurulunun devir kararı tarihinde biter. Ancak sicil tescili gecikir veya kayıt SGK'ya doğru aktarılmazsa prim tahakkuku sürebilir. Devirden sonra e-Devlet'te 4/b kaydının kapandığını kontrol etmek bu riski azaltır.

İşçi olarak da çalışan ortak

Hem başka bir işyerinde 4/a sigortalı çalışan hem de limited şirkete ortak olan kişide 4/a sigortalılığı esas alınır. Kişi yazılı talepte bulunmadıkça 4/b primi ödemez. Kayıtların bu şekilde işlenip işlenmediği yine e-Devlet üzerinden kontrol edilebilir.

Sık yapılan hatalar

  • Vergi kaydını kapatmadan işi bırakmak. Faaliyet resmi olarak bitmediği sürece Bağ-Kur primi tahakkuk etmeye devam eder.
  • Hisse devri veya şirket tasfiyesinden sonra çıkış kaydını takip etmemek.
  • Borcu biriktirip ihtiyaç anında hastaneye gitmek. 60 günü aşan borç, istisnalar dışında provizyonu keser.
  • Primi geç ödeyip 5 puan indirimini kaybetmek.
  • “Kendi şirketimden SSK'lı gösterilirim” düşüncesi. Kişi kendi veya ortağı olduğu işyerinden 4/a olarak bildirilemez.

BİMÜŞAVİR nasıl yardımcı olabilir?

BİMÜŞAVİR olarak Bağ-Kur borç dökümünüzü inceliyor, borcun hangi kayıttan kaynaklandığını tespit ediyor ve taksitlendirme ya da kayıt düzeltme gibi uygun yolu sizinle birlikte belirliyoruz. Sürekli takip için Bağ-Kur işlemleri sayfamıza bakabilir, WhatsApp veya telefonla bize ulaşabilirsiniz.

Bu konu işletmeniz için geçerliyse birlikte değerlendirelim.

Bağ-Kur İşlemleri Hizmetini İncele

Sık sorulan sorular

Bağ-Kur borcum olduğunu nereden öğrenebilirim?

e-Devlet'te SGK'nın 4/b borç sorgulama hizmetinden aylara göre borç dökümünüzü görebilirsiniz. Dökümde ana prim, gecikme cezası ve gecikme zammı ayrı ayrı yer alır.

Eşimin SGK'lı (4/a) çalışması benim Bağ-Kur borcumu etkiler mi?

Eşinizin sigortalılığı sizin borcunuzu ortadan kaldırmaz. Ancak sağlık hizmetini kimin üzerinden alacağınız kayıtlara göre değişebilir; bu durum SGK kayıtları üzerinden ayrıca kontrol edilmelidir.

Hem işçi hem şirket ortağıysam Bağ-Kur primi öder miyim?

Aynı anda 4/a ve 4/b kapsamına giren kişide 4/a sigortalılığı esas alınır. Yazılı talepte bulunursanız 4/b primini de ödeyebilirsiniz; aksi hâlde kayıtların doğru işlendiğini kontrol etmek gerekir.

Bağ-Kur borcu zamanla silinir mi?

Prim borçları kendiliğinden silinmez; tahsil süreçleri ve zamanaşımı kuralları kişinin durumuna göre değişir. Borcu beklemek yerine taksitlendirme veya yapılandırma imkânlarını değerlendirmek genellikle daha sağlıklıdır.

Esnaf muafiyeti olan biri Bağ-Kur primi öder mi?

Gelir vergisinden muaf esnaf, esnaf siciline kayıtlıysa kural olarak 4/b kapsamındadır. Aylık net faaliyet gelirinin kanundaki sınırın altında olduğunu belgeleyenler sigortalılık dışında kalabilir; bunun için SGK'ya belge sunulması gerekir.

Prime esas kazancımı nasıl değiştirebilirim?

Prime esas günlük kazanç beyanı e-Devlet üzerinden ya da SGK formuyla yapılır. Beyan edilen tutar alt ve üst sınır arasında olmak zorundadır; yüksek kazanç beyanı ödenecek primi de artırır.

Özel hastaneye giderken de prim borcu önemli mi?

Özel hastanenin SGK ile anlaşmalı olarak hizmet verdiği durumlarda aynı provizyon kontrolü yapılır. Borç nedeniyle provizyon alınamazsa hizmet bedelinin tamamı kişiden istenebilir.

Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Vergi ve muhasebe uygulamaları işletmenin durumuna ve yürürlükteki mevzuata göre değişebilir.

Kadir Erdoğan, SMMMSerbest Muhasebeci Mali Müşavir · BİMÜŞAVİR

Bunu da okuyabilirsiniz

WhatsApp