Kısa cevap: Kurumlar vergisi, anonim ve limited şirket gibi sermaye şirketlerinin kazancı üzerinden alınan vergidir. 2026 itibarıyla genel oran %25, banka ve finans kuruluşları gibi bazı kurumlarda %30'dur (güncel oran için GİB duyurusu). Beyanname hesap dönemini izleyen 4. ayın sonuna kadar verilir; takvim yılı kullanan şirketlerde bu süre Nisan ayıdır.
Bir şirket kurduğunuzda ilk sorulardan biri, kazancın hangi vergiye tabi olacağıdır. Şahıs işletmesinde kazanç sahibinin gelir vergisine girer. Limited veya anonim şirkette ise kazanç önce şirketin kendi kazancı olarak kurumlar vergisine tabi olur, ortağa dağıtıldığında ayrıca stopaj devreye girer. Bu iki katmanı baştan bilmek, hem şirket türü seçimini hem de yıllık nakit planını doğru yapmanızı sağlar.
Bu yazıda kurumlar vergisinin kimleri kapsadığını, oranların nasıl işlediğini, 2025 ve sonrası dönemlerde uygulanan yurt içi asgari kurumlar vergisini, matrahın nasıl bulunduğunu ve beyan takvimini adım adım anlatıyoruz. Rakamlar mevzuattaki güncel hâline göredir; oranlar Cumhurbaşkanı kararı veya kanun değişikliğiyle güncellenebildiği için uygulamadan önce GİB duyurularını kontrol etmenizi öneririz.
Kurumlar vergisi nedir, kimler öder?
Kurumlar vergisi, 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu (KVK) kapsamındaki kurumların kazançları üzerinden alınan bir vergidir. Kanunun 1. maddesine göre şu kurumlar mükelleftir:
- Anonim şirketler, limited şirketler ve sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketler (sermaye şirketleri)
- Kooperatifler
- İktisadi kamu kuruluşları
- Dernek veya vakıflara ait iktisadi işletmeler
- İş ortaklıkları
Kollektif şirket, adi komandit şirket ve adi ortaklık kurumlar vergisi mükellefi değildir. Bu yapılarda kazanç ortaklara pay edilir ve ortaklar gelir vergisi öder. Şahıs şirketi ile sermaye şirketi arasındaki bu fark, kuruluş aşamasında en çok karıştırılan konulardan biridir. Şahıs şirketi tarafını görmek için şahıs şirketi kuruluşu sayfamıza, kazancı gerçek kişiler açısından ele alan gelir vergisi rehberimize göz atabilirsiniz.
Kurum kazancı ne demektir?
Gelir Vergisi Kanunu'nda gelir yedi unsura ayrılır: ticari kazanç, zirai kazanç, ücret, serbest meslek kazancı, gayrimenkul sermaye iradı, menkul sermaye iradı ile diğer kazanç ve iratlar. Kurumlar vergisinde bu ayrım yapılmaz. Şirketin elde ettiği bütün kazanç tek başlık altında, yani "kurum kazancı" olarak vergilendirilir (KVK md. 1/2). Şirket kira geliri de elde etse, faiz geliri de elde etse, bunlar ayrı ayrı beyan edilmez; yıllık kurumlar vergisi beyannamesinde birleşir.
Kurumlar vergisi ile gelir vergisi arasındaki temel farklar
İki verginin mantığı farklıdır. Aşağıdaki tablo, kuruluş aşamasında karar verirken işinize yarayacak temel farkları özetler.
| Konu | Kurumlar vergisi | Gelir vergisi |
|---|---|---|
| Mükellef | Sermaye şirketleri, kooperatifler, iş ortaklıkları vb. | Gerçek kişiler, şahıs işletmeleri ve şahıs şirketi ortakları |
| Vergilendirilen kazanç | Tek başlık altında kurum kazancı | Yedi gelir unsuru ayrı ayrı sınıflandırılır |
| Tarife | Genel olarak sabit oran | Artan oranlı tarife |
| Kâr çekme | Dağıtımda ayrıca kâr payı stopajı | Kazanç doğrudan sahibinin gelirine dahildir |
Sabit oranlı yapı ile artan oranlı tarife arasındaki tercih, beklenen kâr düzeyine, kâr dağıtım planına ve büyüme hedefine göre değişir. Bu nedenle şirket türünü seçerken yalnızca bugünkü kazancı değil, önümüzdeki yılların planını da hesaba katmak gerekir. Şirket türleri hakkında ayrıntı için limited şirket kuruluşu sayfamıza bakabilirsiniz.
Tam ve dar mükellefiyet farkı
KVK md. 3, mükellefiyeti şirketin merkezine göre ikiye ayırır.
Tam mükellefiyet
Kanuni merkezi veya iş merkezi Türkiye'de bulunan kurumlar tam mükelleftir. Bu şirketler Türkiye'de ve yurt dışında elde ettikleri kazancın tamamı üzerinden vergilendirilir. Türkiye'de kurulan hemen her limited ve anonim şirket bu gruptadır. Yurt dışından hizmet faturası kesen şirketler için hesaplama ayrıntıları ayrıca önem taşır; bu konuyu yurt dışına hizmet faturası yazımızda ele aldık.
Dar mükellefiyet
Hem kanuni hem iş merkezi Türkiye dışında olan kurumlar dar mükelleftir. Bunlar yalnızca Türkiye'de elde ettikleri kazanç üzerinden vergilendirilir. Örneğin yurt dışı merkezli bir şirketin Türkiye'deki işyeri veya daimi temsilcisi aracılığıyla elde ettiği kazanç bu kapsama girer.
Kurumlar vergisi oranı 2026'da kaç?
Genel oran KVK md. 32/1 uyarınca %25'tir. Bazı kurum grupları için oran %30'dur. İndirimli oran uygulamaları da vardır. GİB'in Kurumlar Vergisinde Oran Uygulamaları Rehberi'ndeki çerçeve aşağıdaki tabloda özetlenmiştir.
| Durum | Oran veya indirim (2026 itibarıyla, güncel oran için GİB duyurusu) |
|---|---|
| Genel kurumlar vergisi oranı | %25 |
| Bankalar, finansal kiralama, faktoring, finansman ve tasarruf finansman şirketleri, elektronik ödeme ve para kuruluşları, yetkili döviz müesseseleri, varlık yönetim şirketleri, sermaye piyasası kurumları, sigorta, reasürans ve emeklilik şirketleri | %30 |
| Yap-işlet-devret ve kamu özel iş birliği projelerinde sözleşme tarafı şirketler (2025'ten itibaren) | %30 |
| İhracattan elde edilen kazanç | 5 puan indirim |
| Sanayi sicil belgeli üretim faaliyeti kazancı | 1 puan indirim |
| Borsa İstanbul'da ilk defa en az %20 oranında halka arz edilen kurumlar (finans kuruluşları hariç), 5 hesap dönemi boyunca | 2 puan indirim |
İndirimli oranlar kazancın tamamına değil, yalnızca ilgili faaliyetten elde edilen kazanca isabet eden kısma uygulanır. Ortak giderlerin faaliyetler arasında makul bir esasa göre dağıtılması gerekir. Bu teknik nedenle indirimli oranlı hesaplama yapan şirketlerin hesabı bir vergi danışmanlığı sürecinde meslek mensubuyla birlikte kurgulaması yararlı olur.
Yurt içi asgari kurumlar vergisi ve yeni kurulan şirketler
7524 sayılı Kanunla KVK'ya eklenen 32/C maddesi, kurumlar vergisi için bir alt sınır getirdi. 2025 ve sonraki dönemlerde hesaplanan kurumlar vergisi, indirim ve istisnalar düşülmeden önceki kurum kazancının %10'undan az olamaz. Buradaki kurum kazancı, ticari bilanço kârına kanunen kabul edilmeyen giderlerin (KKEG) eklenmesiyle bulunur.
Bu kuralın pratik sonucu şudur: Şirketiniz çok sayıda istisna ve indirimden yararlanıyor olsa bile, ödeyeceğiniz vergi genel olarak belirli bir tabanın altına düşmez; kanundaki özel hükümler saklıdır. Asgari vergi geçici vergi dönemlerinde de hesaplanır. Yeni kurulan şirketler için bir kolaylık vardır: ilk defa faaliyete başlayan kurumlara asgari kurumlar vergisi ilk 3 hesap dönemi boyunca uygulanmaz.
Burada iki noktaya dikkat edin. Birincisi, birleşme, devir, tür değişikliği veya bölünme yoluyla kurulan şirketler "ilk defa faaliyete başlayan" sayılmaz. İkincisi, KVK md. 32/C'ye 21/5/2026 tarihli 7582 sayılı Kanunla yeni bir indirim bendi eklenmiştir. Kapsam dışı istisna listesinin güncel kanun metninden teyit edilmesi gerekir.
Kurumlar vergisi nasıl hesaplanır ve beyan edilir?
Hesap dönemi, aksi belirtilmedikçe 1 Ocak ile 31 Aralık arasındaki takvim yılıdır. Özel hesap dönemi izni olan şirketlerde dönem farklı olabilir. Süreç, uygulamada şu sırayla ilerler:
- Hesap dönemi sonunda ticari bilanço kârını veya zararını çıkarın. Kanunen kabul edilmeyen giderleri ekleyin, iştirak kazancı, Ar-Ge, nakdi sermaye artışı indirimi gibi istisna ve indirimleri düşerek ilerleyin. Sonuç kurumlar vergisi matrahıdır.
- Matraha %25 veya %30 oranını uygulayın. İhracat, üretim veya halka arz indirimli oranı söz konusuysa bunları ilgili kazanç kısmına ayırarak hesaplayın.
- Yurt içi asgari kurumlar vergisini ayrıca hesaplayın: (ticari bilanço kârı + KKEG − kapsam dışı istisnalar) x %10. Hesaplanan vergi bundan düşükse asgari vergi esas alınır. İlk 3 hesap dönemindeki yeni kurumlar hariç tutulur.
- Yıl içinde fiilen ödenmiş geçici vergileri ve kesinti yoluyla ödenmiş vergileri hesaplanan vergiden mahsup edin. Şartlar sağlanıyorsa uyumlu mükellef indirimini uygulayın.
- Beyannameyi ekleriyle birlikte Dijital Vergi Dairesi veya e-Beyanname üzerinden gönderin. Ekler arasında ayrıntılı bilanço ve gelir tablosu, kesinti belgeleri, ortak bildirimi, transfer fiyatlandırması formu ve KKEG bilgileri yer alabilir.
- Tahakkuk eden vergiyi ve beyanname damga vergisini beyannamenin verildiği ayın sonuna kadar gib.gov.tr, anlaşmalı banka, PTT veya vergi dairesi kanalıyla ödeyin.
Beyan ve ödeme süresi
Beyanname, hesap döneminin kapandığı ayı izleyen dördüncü ayın birinci gününden son günü saat 23.59'a kadar elektronik ortamda verilir. Takvim yılı kullanan şirketler için bu Nisan ayıdır; 2025 hesap dönemi beyannamesi için süre 1-30 Nisan 2026'ydı. Vergi de beyannamenin verildiği ayın sonuna kadar ödenir. Kanun metninde "dördüncü ayın 25. günü" ifadesi geçse de GİB uygulamasında son gün esas alınır. Tarih hafta sonuna veya resmî tatile denk gelirse izleyen iş gününe kayabilir, GİB ayrıca süre uzatımı yapabilir. Kesin gün için GİB Vergi Takvimi'ne bakın.
Kurumlar vergisi beyannamesinin damga vergisi 2026 itibarıyla 1.605,80 TL'dir (güncel tutar için GİB duyurusu). Zarar eden şirket de beyanname verir. Beyan esasına dayanan bu sistemde zarar dönemleri beyandan muaf tutulmaz; mali zararlar ise 5 yıl süreyle sonraki dönem kazançlarından indirilebilir.
Geçici vergi ile ilişkisi
Kurumlar vergisi mükellefleri, yıl içinde kazançlarının üzerinden üçer aylık dönemlerde geçici vergi öder. Oran cari yılın kurumlar vergisi oranıdır, genel olarak %25. Ödenen geçici vergi, yıllık beyannamede hesaplanan vergiden mahsup edilir. Dönemlerin ve hesabın ayrıntısı için geçici vergi nedir yazımıza bakabilirsiniz.
Uyumlu mükellef indirimi
Vergiye uyumlu mükellefler (finans, sigorta ve emeklilik şirketleri hariç), şartları taşımaları hâlinde hesaplanan kurumlar vergisinin %5'ini indirebilir. 1/1/2026'dan itibaren verilecek beyannamelerde bu indirimin üst sınırı 12.000.000 TL'dir (2026 itibarıyla, güncel had için GİB duyurusu). Şartların sağlanıp sağlanmadığı mükellefe özgü kontrol gerektirir.
Kâr dağıtılırsa ne olur?
Kurumlar vergisi şirketin kazancı üzerinden ödendikten sonra kalan kâr ortaklara dağıtılırsa ikinci bir vergi yükü doğar. Gerçek kişi ortaklara dağıtılan kâr payından 22/12/2024'ten itibaren %15 stopaj kesilir. Kârın sermayeye eklenmesi kâr dağıtımı sayılmaz ve stopaj doğurmaz. Stopajın diğer türleri için stopaj nedir yazımıza bakabilirsiniz.
Zarar dönemleri ve beyan öncesi kontrol
Şirket bir dönemde zarar etmişse bu zarar kaybolmaz. Mali zararlar 5 yıl süreyle sonraki dönem kazançlarından indirilebilir. Bunun için zararın hangi yıla ait olduğunun ve ne kadarının kullanıldığının kayıtlarda açıkça izlenmesi gerekir. Beyanname dönemine girmeden önce şu soruların cevabını hazır tutmak işleri kolaylaştırır: Ticari bilanço kârı kesinleşti mi? Kanunen kabul edilmeyen giderler ayrıştırıldı mı? Yıl içinde fiilen ödenen geçici vergilerin dökümü var mı? Kesinti belgeleri toplandı mı? İhracat veya üretim kazancı için ortak giderlerin dağıtım tablosu çıkarıldı mı?
Bu kontrol listesi, Nisan ayındaki yoğun beyan haftasında son dakika düzeltmesi ihtiyacını azaltır. Özellikle indirimli oran, asgari vergi ve uyumlu mükellef indirimi bir arada söz konusuysa, hesabın sırası ve birbirleriyle ilişkisi teknik bir konu hâline gelir. Bu tür durumlarda hesabın bir meslek mensubuyla birlikte gözden geçirilmesi yerinde olur.
Dikkat edilmesi gerekenler
Kurumlar vergisinde hatalar çoğunlukla beyanname dönemi yaklaşırken ortaya çıkar. Sık görülen noktaları şöyle sıralayabiliriz:
- Ödenmemiş geçici vergiyi mahsup etmek. Yıllık beyannamede yalnızca fiilen ödenmiş geçici vergi mahsup edilebilir. Tahakkuk edip ödenmemiş tutar mahsup edilemez.
- Asgari vergi muafiyetini yanlış kişiye uygulamak. Birleşme, devir, tür değişikliği veya bölünme ile kurulan şirketler ilk 3 dönem muafiyetinden yararlanamaz.
- İndirimli oranı kazancın tamamına uygulamak. İhracat ve üretim indirimi yalnızca ilgili faaliyete isabet eden matrah kısmı içindir. Ortak giderlerin dağıtımı yapılmalıdır.
- İstisna ve indirimleri beyannamede göstermemek. Asgari kurumlar vergisi hesabında kapsam dışı istisnalar ayrıştırılmazsa matrah hatalı çıkar.
- Kâr dağıtımında stopajı unutmak. Gerçek kişi ortaklara yapılan fiilî dağıtımda %15 stopaj gerekir. Buna karşılık sermayeye ekleme kâr dağıtımı değildir.
- Tarihleri yanlış okumak. Kanun metni ile GİB uygulaması arasındaki gün farkları için GİB Vergi Takvimi esas alınmalıdır.
Düzenli defter tutmak ve kayıtları dönem içinde kontrol etmek, bu hataların birçoğunu daha beyan aşamasına gelmeden fark etmenize yardımcı olur. Aylık kayıt düzeni, KKEG takibi ve geçici vergi hesabı bir muhasebe hizmeti içinde birlikte yürütüldüğünde yıl sonu yükü azalabilir. Kayıtların elektronik ortamda tutulması gereken şirketler için e-defter yazımız da yol gösterici olabilir.
Sonuç
Kurumlar vergisi, sermaye şirketlerinin yıllık vergi yükünün ana kalemidir. 2026 itibarıyla genel oran %25 ve finans kuruluşlarında %30'dur; ihracat, üretim ve halka arz için indirimli oran seçenekleri bulunur. 2025'ten beri geçerli yurt içi asgari kurumlar vergisi, hesaplanan verginin, kural olarak, %10'luk kurum kazancı tabanının altına düşmesini engeller. Yeni kurulan şirketler ilk 3 hesap döneminde bu uygulamanın dışındadır.
Beyan takvimi, mahsup kuralları ve indirim şartları mükelleften mükellefe değişir. BİMÜŞAVİR olarak şirketinizin kayıtlarını ve dönem hesaplarını mevzuattaki güncel şartlara göre değerlendirmenize destek oluruz. Oranlar ve hadler değişebildiği için karar vermeden önce GİB'in güncel duyurularını kontrol edin. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve kişiye özel vergi görüşü yerine geçmez.
Resmî kaynaklar
- 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu (mevzuat.gov.tr)
- GİB – Kurumlar Vergisi Beyan Rehberi (Mart 2026, Yayın No 606)
- GİB – Kurumlar Vergisinde Oran Uygulamaları Rehberi (Mart 2026, Yayın No 605)
- GİB – Beyanname Verme ve Ödeme Süreleri
- GİB – Vergi Beyannamelerinde 2026 Yılı Damga Vergisi Tutarları
- GİB – Kurumlar Vergisi Beyan Rehberi duyurusu